75 jaar einde WOII herdenken met Cohen

Ons land is onlangs een jaar van herdenken-dat- WOII-eindigde, gestart met herdenking van de “Slag om de Schelde”. Dan hoor je ook nog eens iets anders dan de slag om Arnhem of de Grebbeberg of bombardement Rotterdam.
Alle verplichte figuren waren erbij: de Koning der Belgen, clean shaven; onze vorst met het oranje baardje. Canadezen natuurlijk. Britten vast nog wel; met hun ene been al buiten boord van Europa.
Polen, ja die ook. Volop ook onder de gesneuvelden van toen. Daags erna vierden de Polen dat WOII bij hen begon en daar vroeg de Duitse president in het Pools nog om vergeving. Maar zijn de Polen van nu daar bij de Schelde dan zo op hun plaats? Die staan nu toch voor een politiek, die destijds juist bevochten werd? En dan nu zo maar meefeesten? Zegt iemand daar ook wat van?
Trump was wel uitgenodigd, maar kwam niet, bv omdat zijn Amerikanen er destijds niet aan hadden meegedaan, naar het schijnt. En nu ook nog die orkaan.
Waren de Duitsers er ook bij? Zou fout zijn geweest, volgens sommigen. Ja, destijds waren ze er natuurlijk bij: in de rol van verslagenen staan ze op de beelden. In grimmig zwart wit. In vluchten; in gewonden; in vernederden; in brutalen; in jochies van niks; in die hards.

Biografie panel | Leonard Cohen: geboren voor de melancholieIk hoorde afgelopen zondag voor het eerst Leonard Cohen :Anthem. Voor de kerkradio. Dank de collega! Ik kon op mijn computer meteen de tekst opzoeken. Cohen laat zijn vogels eerst een paar regels zingen: dat we niet moeten blijven steken in het verleden: ‘or what is yet to be’. En dat we een nieuwe start moeten maken. En dan komt het:  – of het aan de Schelde geklonken heeft, weet ik niet – 

Ah, the wars they will
be fought again
The holy dove
She will be caught again
bought and sold
and bought again
the dove is never free.

Dat is royaal voldoende om me een hele dag stil te krijgen. Al gaf de tekst veel meer. De vredesduif die weer verkwanseld zal worden; die nooit vrij zal zijn…. Zeer veel zeggend dat Cohen een link legt tussen duif en ‘heilig’ (holy); de Geest, Heilige Geest en niet al die andere geesten. Maar niemand die aan de Schelde eraan herinnert dat Nederland nog steeds aan die oorlogen doet.
En wij maar ‘alle klokken die nog konden luiden’ luiden. Dat deden ze aan de Schelde dan ook. Een scheepsbel.

En toen vroeg ik me af waar het zwaartepunt van deze song ligt. Moeten we ons er vooral bij neerleggen dat de wereld niet perfect is volgens Cohen. En moeten we ons troosten met die barst waar licht door  komt? Zeker nooit weg. Ik voor mij laat dat voor wat het is.
Ik hoor vooral die andere woorden. Bijna vloekwoorden: “Ze zullen nog van me horen!”. De moordenaars op allerlei godvergeten pluche.
Als ik het goed zie zijn die klokken in elk geval protestklokken wat Cohen betreft. ‘De duif is nooit vrij!’ Dat is niet alleen maar zielig voor de duif, maar ook schandalig, van ons.
Want er hangt een donderwolk. Onder die wolk de mensen, neergezet als liefhebbende vluchtelingen. Onbegrijpelijk en diep.
In die niet perfect te krijgen wereld: Sla alarm! Klokken tegen de berusting dat er nu eenmaal altijd oorlog zal zijn.
Klokken tegen wie versuft zit te herdenken in een perfect geregisseerde herdenkingsshow.
Klokken tegen gewetens die het niet meer weten.
Klokken tegen de berusting van klein en groot.

Dan laat ik nog onbegrepen staan, dat Cohen iets ziet van een belogen geboorte, een huwelijk. Ik weet niet wat ik ervan maken moet/mag/kan. Cohen ziende, denk ik wel; “He knows!”. “He knows his stuff”! Het zullen toch geen mystificerende woorden zijn: ‘Oh, het is van Cohen, dus zal het wel diep zijn!’ Maar ‘weduwschap van een regering’ ,- ik weet het niet. Wat weten de fans?

De vogels zongen dat we een nieuwe start moesten maken. In een kerk zouden ze dan ” in Gods naam alarm moeten slaan!”.

Cohen is prachtig natuurlijk, maar Psalm 124 blijft voor mij  ‘Psalm van het herdenkingsjaar’. Berijmd door Willem Barnard:

Die voor de vrijheid waakt, het is de Heer.

 

Dit bericht werd geplaatst in geloof en kerk, Politiek, Vredesbeweging. Bookmark de permalink .

4 reacties op 75 jaar einde WOII herdenken met Cohen

  1. Wim Gelling zegt:

    Op deze plek wordt ook nagedacht en suggesties gedaan over die passages van dit lied:
    https://www.leonardcohenforum.com/viewtopic.php?t=8280&start=45

  2. Wim Gelling zegt:

    ‘Birth betrayed’: Hierbij dacht ik ook aan het Christendom dat geen vrede heeft gebracht.
    ‘the widowhood of every government’: Elke rijk stort uiteindelijk ineen(?): Het Romeinse, het Derde, Sowjet-Unie. Je kan veel kanten uit met zo’n zin. Teksten worden bij muzikanten ook vaak aangepast om het beter te laten lopen met de muziek….

  3. bosjananne zegt:

    dat is ook een zinvolle reactie; dank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s