Een leermoment voor na de oorlog in Syrië

De stad Homs is gevallen. Zo ongeveer op onze bevrijdingsdag 2014; of was het net toen wij ‘onze doden’ herdachten? Kijk even of ze wel het politiek-correcte paspoort hadden.
Denk ik nu te veel: die burgeroorlog loopt echt op het eind. Nog een paar zelfmoordaanslagen en belegeringen (Aleppo) en dan is het wel zo’n beetje gedaan. Mooier kan ik het niet maken. Assad zal gewonnen hebben. Cynischer zal het niet kunnen zijn.
Ik wil nog wel iets aandragen voor een soort eind-conclusie. Iets. Lang niet alles. Daar is het te vroeg voor. Twee dingen eigenlijk.

  • Een leermoment tav ‘gifgas.
  • En de mythe van de ‘(ingrijpende) internationale gemeenschap’.

De rode lijn en gifgas
Toen Assad met gifgas op de proppen gekomen was riep iedereen dat er een ‘rode lijn’ was die al dan niet overschreden zou (kunnen) zijn. En nu zou de internationale gemeenschap toch moeten ingrijpen.
Nu helpt het niet echt om te zeggen dat bij het gebruik van gifgas ‘een rode lijn’ is overschreden. Doden als gevolg van sluipschutters of granaten zijn niet minder erg dood dan die van gifgas. Hun aantal is ook niet verontrustend hoger dan de conventionele doden van elke dag.
Wel heeft ‘Gifgas-dood’ een exotisch tintje; zo van: “Dat maak je ook niet elke dag mee!” De gewone talkshowers volstaan nu niet, je hebt er een echte ‘nerd’ voor nodig. Ik denk echt dat je er geen vrouwelijke deskundige voor vindt.
Maar wat telt is dit: Het spul mag gewoon niet gebruikt worden. Dat hebben we al met elkaar afgesproken. Je kunt een forse straf oplopen als je ook maar onderdelen ervan levert. Wie deskundig hierin is (en geen apothekerachtige functie heeft) is niet ‘goed wijs’, kun je zeggen. Die doet aan vernietiging. Dus: leer een echt vak! Wijd je aan andere zaken.
Zo zou het moeten zijn. Het is not done. Een samenleving die meent dergelijke deskundigen toch nodig te hebben vraagt in feite iets schandelijks, en is echt van God los. Het is kwalitatief anders dan alle andere zaken die we op de ‘vrije’ markt brengen. Er zit alleen maar dood aan. Dat is het gevoel zo’n beetje.
Gifgas is dus een overbodig woord geworden. Je moet het niet meer over het spul hebben. Achterhaald artikel. Museaal. Kleine beschaamde voetnoot erover in de marge van de geschiedenis. Punt. Oud, om niet te zeggen seniel ambacht. Te gek voor woorden. Daar zijn woorden niet voor.
Het is geen woord dat iets aanduidt ‘waar we het over kunnen hebben’. Bv als economisch product; als een werktuig; als een chemische verbinding; als een uiterst slimme uitvinding.
Niets van dat al. Het is niet anders dan een schandvlek. Wie het woord ‘gifgas’ op de lippen neemt weet dat hij iets zegt dat geen ‘zin’ kan hebben. Het staat voor iets dat geen enkel recht van bestaan heeft. Als het wel degelijk ‘bestaat’ dan niet zoals alle andere dingen die kunnen bestaan ‘for better and worse’. Gifgas bestaat alleen in het Niets. Het heeft geen enkel recht op een plek onder de zon. Günther Anders zou hier van ‘zwarte ontologie’ spreken. Wij zouden het positiever kunnen aangeven: Het afschaffen is al een beetje verwerkelijking van dat vredesvisioen Jesaja 2 ‘geen mens zal meer weten wat oorlog is’. (Jesaja 2)

Internationale gemeenschap
Trouw-commentaar (23 Aug 2013) geeft: internationale gemeenschap is niks; er bestaat alleen een soort overleg in de VN- veiligheidsraad; en daar heerst verdeeldheid.
Dat is wel nuchter gesteld. Zo’n instituut dat niet bestaat zal dus niet ingrijpen.
Het echte probleem lijkt me dat we ook niks anders hebben om de ellende in Syrië te beëindigen. Dat zit ons dwars.
Ik stel ook maar nuchter vast, dat we dat eens moeten accepteren, dat er geen ingrijper – van – buiten – bestaat. Misschien is dat wel een leermoment, dat vruchtbaar kan worden. Daarom is het geen optie om maar af te wachten tot een van de partijen een ‘rode lijn’ overschrijdt. Wie heeft trouwens het recht om die te trekken? Wie heeft het gezag om die te bewaken, en namens wie? In elk geval: als het zo ver komt dat iemand die lijn overschrijdt, heb je geen middel meer om in te grijpen. Laat dat besef goed doordringen. Geen afleidingsmanoeuvres over ‘die of die ligt dwars’.
Dus niet pruttelen over een internationale gemeenschap die het af laat weten.
Iedereen die maar een (chemisch) wapen in zijn handen heeft, moet het neer leggen. Meer zit er in een ontbrand conflict niet in. Echt niet. Dat is niet: zet er maar een hek om heen en laat ze het zelf maar uitvechten. Dat doen ze toch wel.
Maar alle anderen kunnen wel iets anders doen, namelijk de les leren: je kunt niet ingrijpen, dus moet je in iets anders investeren. Dat spookgezelschap dat we ‘internationale gemeenschap’ hebben genoemd bestaat niet. Maar er zijn wel mensen van goede wil die steeds nadrukkelijker integere politici kunnen kiezen. Alleen daarmee kun je ingrijpen.
Van tevoren.
We zijn aan een paradigma verschuiving toe.

Een reactie op Een leermoment voor na de oorlog in Syrië

  1. Pingback: Voor na de oorlog in Syrië | Vrede is beweging

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s