Een nutteloze massa

Ik lees bij Yuval Noah Harari – je weet wel: van “Homo Deus”- een toespitsing van de preek die ik zondag 7 mei 2017 hield.

Wetenschappers zijn nu zo ver dat ze de mens kunnen bezien en behandelen als een verzameling algoritmen. Bij Google, Facebook of Microsoft kunnen ze die steeds beter beheersen. Die kunnen als een soort superalgoritme veel meer gegevens over onszelf en onze wereld beheren dan welk menselijk brein dan ook. Voor het gemak gaan we dan allerlei beslissingen daar aan over laten; tot de meest intieme en individuele toe.
Harari schrijft dan: (p 361)

“… de mensheid wordt verdeeld in een massa nutteloze mensen en een kleine elite van geüpgradede (sorry, jab) supermensen. De autonomie van mensen wordt steeds meer overgenomen door hyperintelligente algoritmen; dan zal het liberalisme imploderen.”
En dan komt het:

“Wat voor nieuwe religies kunnen het vacuüm dan vullen en welke ideologieën zullen de verdere evolutie van onze godgelijke nakomelingen aanvoeren?”

De evangelie lezing Johannes 10:10 sprak die zondag van ‘leven in al zijn volheid’. Ik lees dat als: het alternatief ligt al klaar! Maar je hebt misschien dat elftal Theologen van Trouw wel nodig om dat uit te werken en te zorgen dat het ook echt op agenda 2025 komt.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Toch…. fake-voetbal

Ik heb zondag j.l. in de preek de populariteit niet gezocht met een leuke (of zo) opmerking over Feijenoord dat kampioen zou worden. Ik gun het ze nog ook; als dat zou helpen.
Al kijk ik vrij veel voetbal: het is mijn terrein niet. Ik vervreemd er wel steeds meer van. Op een vreemde wijze prikkelt een wedstrijd op de tv mijn trek in een goed boek. Er moeten zo langzamerhand maar van die stickers op, zoals op pakjes sigaretten: “Voetbal kan je gezondheid ernstig schade toebrengen”.

Ik zit niet vanuit mijn ivoren toren af te geven op een ‘volkssport’. Ik volg de kenners gedwee. Maar de conclusie uit hun analyses is voor mijn eigen rekening. Zo lang wij moreel niet verder zijn dan kuiltje-knikkeren moeten we geen miljarden-fraude-gevoelige soorten sport willen bedrijven.  Die plaatselijke veldjes…. dat is nog wel te doen. Maar de ere-divisie… en de landelijke equipe!

Voorbij alle kennis over voetbal, schema’s, machten, stijlen, belangen, cultureel erfgoed, verwoesting op straat, stenen gooien naar politie,vergoelijkende praat en ‘voetbal als way of life’ is de prangende vraag:

Wat zit Rotterdam nu helemaal te treuren?!

Waarom leven ze 20 jaar naar deze dag toe? Hoe kun je nou zo bedrijfsblind zijn! Wat is er nou heerlijk aan het behalen van een kampioenschap van een land dat niet kan voetballen? Je bent kampioen brandhout. En of je daar komende zondag dan wel de Coolsingel voor mag verbouwen…?

Want dat hoor ik de insprekers/analytici toch constant beweren? Niet alleen de professionele azijnzeikers. Maar wij allemaal weten dat toch. Ons voetbal stelt niks voor. Het is fake-voetbal. (Ik leen even een term). Je geneert je toch dat er over ‘ons’ voetbal wordt gesproken. Je wilt toch niet in verband gebracht worden met die paar ramponisten die op zo’n groen veldje rondhopsen.

 

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nog steeds 4 Mei; Nederland nog in oorlog

Een tweedehands boek kopen levert soms verrassingen op. Soms vind je papiertjes van de vorige lezer. Ik vond in “Die atomare Drohung” van Günther Anders een krantenartikel van zijn hand uit 1983. Met als titel “Si vis pacem, para pacem”. Ik heb het vertaald en toegevoegd aan mijn voorraadje teksten van Anders.

Het sluit mooi aan bij onderhandelingen in VN-verband die lopen over het terugdringen/afschaffen als nog van kernwapens. Zijn onderbouwing van de noodzaak daartoe lijkt me nog steeds steekhoudend.

Als welmenende sprekers op 4 Mei weer zullen benadrukken dat we (bv door de dreiging van een  kernwapenevenwicht) dan toch maar zo en zo lang vrede hebben, na afloop van al de slachtoffers (de goeden en de kwaden!) die we herdenken, durven ze dan ook te zeggen, dat we nog steeds in oorlog zijn? In feite is Nederland in oorlog in het Midden-Oosten natuurlijk. Maar ook: Kernbewapening is wereldoorlog tegen onze kleinkinderen en hun Moeder Aarde.

Günther Anders blijft als een graat in je keel steken. De man heeft nog steeds gelijk. Hij hamert erop dat ‘pacifisme niet voor watjes’ is, al zijn dat niet zijn woorden. Hij wil stappen verder zetten dan symbolische daden van geweldloos verzet. Hij heeft klemmende voorbeelden.
Voor bijvoorbeeld Nederland waar (in en buiten kerken) de vragen van het geweld en de oorlog waar we ons als daders mee inlaten en/of waaronder miljoenen lijden, aan de praattafels overgelaten worden c.q. doodgezwegen.

Ook andere teksten van Anders van harte aanbevolen. En sterkte straks bij het monument……4mei-300x225

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Essay Günther Anders vertaald

Ik blijf bezig die inhaalslag te plegen: tijdens mijn studie ben ik Günther Anders misgelopen. Het had in mijn curriculum moeten zitten. En bij alle ingenieurs; en werkers in het veld van ‘human engineering’. Bij alle theologen, mensen van de beeldcultuur.
Veel te laat heb ik hem ook ontdekt in zijn vurige strijd tegen atoomwapens en dito energie.

Ik heb vast al eens bepleit dat hij gedichten schreef die echt op muziek gezet moeten worden.
Een zegen is al vast dat zijn enige roman “de catacombe van Molussië” in zo’n schitterende uitgaaf van Lemniscaat vertaald is.
Je moet het echt gaan proeven. Het is echt een geweldig oeuvre. Zeker voor wat er aan zit te komen aan techno-cultuur en atoomstaat. Ontzettend betrokken. Wat zou het een stuk schelen als de omgeving van president Trump het werk van Günther Anders zou lezen.
Ik heb een aparte “lijn” op mijn blog voor van alles over en van Gunther Anders. Van zijn hoofdwerk “Die Antiquiertheit des Menschen” heb ik nu een werkvertaling gemaakt van een tweede Essay. Je moet er even voor gaan zitten, maar dan heb je ook wat.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nog maar eens Genesis 3

Je mag Dagblad Trouw dankbaar zijn dat ze nav het thema van de Boekenweek “Verboden vruchten” ons een hele pagina laten nadenken over het verhaal waar die beeldspraak vandaan komt. Dat kan een goed tegenwicht zijn tegen de lichtzinnigheid die mensen erin leggen Vooral de lacherigheid, als het een beetje over sex en erotiek gaat. ( van Kooten en de Bie e.a.)

Ik ben zo vrij er toch iets anders van te maken, dan de gerespecteerde theologen die in het artikel aan het woord komen: Peter Nissen en Janneke Stegeman. Getriggerd als ik werd door de suggestie dat het in het Paradijs maar een ‘saaie boel’ was. Dat haal je de donder!
Lees verder.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Vox populi

Ja, dat was wat: de stem van het volk.
Welk volk?
Welke stem?

Je hoort mij niet over populisme. Daar gaan anderen maar over. Ze suggereren wel, dat dat eng is. Zij die het erover hebben willen het doen voorkomen dat zij niet populistisch zijn. Godbewaar. Iemand schijnt het zelfs gestopt te hebben. Ik wilde wel dat er meer reden was dat te vertrouwen. “Het populisme stoppen, ja door achter aan te sluiten”, wordt er al gauw geroepen. Of anders mag ik misschien vragen: “Als je het populisme stopt welke kant gaat het populus dan op?”
Een beetje in de trant van: doe religie vooral achter je eigen voordeur. Dan moet je toch echt je hart vast houden wat mensen in de publieke ruimte ervan maken!

Ik denk aan een woord van Jezus over een boze geest die uit een mens is gegooid Opgeruimd staat netjes. Maar de boze geest keert later terug naar wat hij – mind you – ‘mijn huis’ noemt: met medeneming van tien andere boze geesten, ‘bozer dan hij zelf’. Tel uit je (zetel)winst.

Ben benieuwd of het daar zondag ook over gaat als het volk Gods onderweg ‘de stem verheft naar boven’. (psalm 33:1 Oude berijming).  Laat het heel basic gaan over de Vox Deï. Die moet je vooral HOREN. En wat hoor je dan? “De stem van het ijle zwijgen” (vertaling Buber/Rosenzweig 1 Koningen 19. ). Om die stem te doen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Een nat raam op Internationale Vrouwendag

De vouwen van de lakens nog in mijn vel, sta ik voor een scherm van regen. De gerust stellende ruit tussen ons in. De nacht was veilig. Geen leaks of wat dan ook. Ik kijk toch wel geraakt naar boven: je hebt een dak. De thermostaat functioneerde; van die dingen. En ik kijk even naar Boven.

Voor me slorpt de verweerde poort van de school naast ons zijn leerlingen op. Nu worden de mannen van de jongens gescheiden! Want het gaat echt te keer. Ik maak me zorgen: zouden hun mobieltjes het nu afleggen?
Een half peloton wordt in de excuus-autootjes van hun moeders gebracht; ze zullen niet droog binnen geraken.
Dan de meiden en jongens in hun regenkleding. Het is blijkbaar een omstreden dingetje: velen doen geen compleet regenpak aan.
En dan heb je nog de die-hards/oenen die gewoon maar zijn gegaan. Ze zijn zo nat…!
En de school zal het verdampte water niet aan kunnen! En dan moet je nog die hele dag.
Die reuk ben ik nooit meer kwijt geraakt.

Ik zou er mistroostig van worden.
Ik red het deels door herinneringen aan de ontberingen die onze generatie leed onderweg naar onderwijsinstellingen, die steevast ver van je huis stonden; en zowel op de heen- als op de terugweg had je alleen maar tegenwind en hagel en onweer. En je zakje met brood was doorweekt geraakt. Opa wordt erom uitgelachen als hij er op lange winteravonden weer van wil vertellen….
Deels kikkert het me op als ik bedenk dat deze natte konijnen toch de aanzwellende stroom CEO’s van straks zijn. En de handen aan het bed in het verzorgingstehuis dat dan weer terug is. Ze zullen iets bedenken tegen de ongein van internet en wonderen van vernuft presteren. Dit zijn die nieuwe politici en journalisten, waar we zo hard om bidden… en een enkele boerin. Want het is internationale Vrouwendag.Afbeeldingsresultaat voor internationale vrouwendag

Tegen die tijd dat ze er echt staan zal ik bedenken dat ik ze nog gezien heb als verzopen katjes.

Mijn zegen hebben ze. En bovendien: het is Biddag voor gewas en arbeid.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen