Van zalig spreken (2)

Ik ging het nog eens na, en kom tot de ontdekking dat ik vrijwel geen preken over heb gehouden over de zaligsprekingen. Maar deze dan toch; wat bijgewerkt. Hij dateert van 2002.

Het FIJNE aan de zaligsprekingen is heel eenvoudig: dat Jezus het zegt!!. Hij met heel zijn hart vol liefde.

Zijn ogen zagen de zorgen van de mensen onder zijn gehoor.
En het enige wat Jezus doet is: op hun zaligheid mikken.
Hij ziet de gezichten en de verminkingen van de vissers en de werklozen,
en het enige wat Hij hun wenst is dat ze HEEL zullen worden.
De Heer leest de wreedheid van de Romeinse onderdrukking en uitbuiting
aan hen af en wil een eigen veilige plek voor hen.
En de taaiheid leest Hij af van die moeders die aan ‘elke dag die genoeg heeft aan zijn eigen kwaad’ de honger en vernedering hebben opgelopen
en Hij wil vooral dat zij VERZADIGD raken.
En Hij ziet hen aan op hoe barmhartig zij tot op de laatste graat van vijf broden en twee visjes met elkaar delen.
Jezus ziet er kinderen die nog met dromen rond liepen en hoopt alleen maar vurig dat ze
God zullen zien in hun wereld.
Met nieuwe ogen desnoods;
met hele nieuwe mensen;
met een hele vernieuwde wereld.
Hij heeft hen angstig en noodlottig over God horen spreken en wil dat ze God nieuw en gelukkig zullen zien.

Hij begint niet bij hun zonden en falen, maar bij het barre lot dat machtigen hen aan doen. Jezus zet in bij zijn ZORG, en niet bij verwijten om hun zonden.

OM TE BEGINNEN ben je zalig; niet pas als je aan allerlei voorwaarden voldaan hebt. Niet aan het eind van je leven, maar aan het BEGIN van de weg al spreekt Hij hen een glanzende toekomst in.
Edoch, NIET zoals de grootmuilen, niet zoals de lui van de kanjerkrasloterijen, de glitter en de humbug dat bedoelen; maar ZOALS DAT BIJ HEM HOORT. Zoals Hij is; zoals Hij zichzelf ziet. Zoals Zijn Vader Hem kent. In lijn met de weg die Hij zelf ook steeds meer in zijn leven zal ontwikkelen. Toekomst IN ZIJN STIJL.
En dat wil bij Mattheus zeggen: heel erg in het verlengde van het eerste testament. Mattheus zet Jezus daar neer op die heuvel; als de centrale figuur om wie een nieuwe manier van leven en aarde draait,- die de aloude van het eerste verbond is.
Het is zalig dat HIJ het zegt. Je hoort het dus niet van zo maar iemand, maar van HEM.

De zaligsprekingen komen feitelijk uit TWEE bronnen:

  • a. Jezus’ ervaring met het leven van de mensen in Galilea; de scharen.
  • b. Uit het geloof van Israël in Gods bevrijding.

Mattheus laat deze Bergrede aanleunen tegen de scène van de wetgeving op Sinaï. Als het volk de 10 grote woorden van God krijgt. Merkstenen. Grenspalen voor leven in Beloofd Land. Daarom laat Mattheus Jezus op een BERG plaatsnemen. En verderop in die drie hoofdstukken van de Bergrede krijgt Jezus nog meer trekken van een nieuwe Mozes.
Dat setje van 9 zaligsprekingen is te vergelijken met het opschrift boven de 10 WOORDEN : “IK ben de Here je God, die jullie uit Egypte -het ONZALIGE leven – bevrijd heb”. Zo ZALIG zijn die 10 geboden.
Mensen tillen daar wel eens heel zwaar aan. Wat een last; wat een bagage; wat een volle koffer verplichtingen. Je mag niet dit; je moet dat. Ja, allemaal prima, maar je moet vooral weten WIE HET ZEGT. En waarom. God BEGINT met bevrijding; en vervolgens zegt Hij: ZO moet je leven, om BEVRIJD te kunnen blijven!! God beveelt niet zo maar; niet boosaardig; niet bevelhebberig; niet corrupt; maar als Bevrijder. Zo zegt Jezus hier:

“Zalig, zalig, zalig, omdat IK het zeg.
En wie er meer van wil weten gaat maar mee;
moet Mij maar volgen op de levensweg.”

JA MAAR.

Onze bedenkingen bij die mooie one-liners van Jezus. Niet meteen dat wij protesteren: DAT KAN NOOIT; maar we hebben nog wel wat vraagtekens. Mag het in drie STELLINGEN?

1. De zaligsprekingen zijn behalve een GOED, ZALIG BEGIN ook een SPIEGEL waarmee we kritisch naar ons zelf durven kijken.  Weliswaar met de ogen van Jezus zelf, maar toch.
Het zijn TAAKStellende beweringen van Jezus. Die kant moet het op.
De weg die de vredesstichters wijzen. Leer dat vak maar!!!
Zorg maar voor rein van hart.
Doe maar aan barmhartigheid.
Doe maar iets tegen bodemloze verrijking.
Die zelfkritiek kan dus best lijden; want je BENT EN BLIJFT ZALIG GESPROKEN. God geeft niet met de ene hand, wat Hij met de andere hand weer ongedaan maakt. Ga dus ontspannen met die (zelf-)kritiek om.

2. de zaligsprekingen zijn INCLUSIEF allerlei lijden. Ondanks alles zegt Jezus dat je Zalig bent.
Jezus ondergaat zelf ook op de weg der zaligheid heel erge dingen.
Zijn gebed in Getsemane klinkt heel anders dan hier in Mat 5! Maar het is WEL de weg.
Hij staat Zelf model voor de Zalige manier van leven. Dat het zeer doet, wil niet zeggen, dat je verkeerd zit; ONZALIG bent. Het kost nog ontzettend veel energie en doorzetting om verder te komen; en om niet af te haken..

3. Misschien is het het beste, als je dat hele pakket zaligsprekingen niet al te individueel opvat. Jezus kan het wel ZEGGEN… zalig, zalig, zalig, maar daarom IS het nog niet zo!! Kijk maar eens….. dit en dat!! Wij vinden ANDERE zaken wel zo zalig; wij hebben ervaringen met lieve, zalige mensen die walgelijk stierven volgens ons.. En daar zit best wat in. Dus daarom zeg ik:
Jezus spreekt ons niet per identiteitsbewijs ZALIG, maar SAMEN.
Als geheel zijn we meer zalig dan hoofd voor hoofd. Niet elke stap is zalig, maar de Weg.

Ter aanvulling: Niet ieder van ons is in de wieg gelegd voor vervolgde; niet iedereen lijdt altijd evenveel,- maar samen zijn we wel een bedreigde diersoort aan het worden. Hoofd voor hoofd treuren we niet om alles en nog wat, -dat zou volstrekt ongeloofwaardig zijn- maar de kerk is wel een plek waar we ons samen zorg maken om alle afgang en verwoesting. En samen blijven we wel pelgrimstocht naar de toekomst. We hebben er samen wel degelijk iets van gezien; samen zijn we reiner van hart, soms even, dan wat er individueel aan ons af te zien is.

Er zijn geen individuele tafeltjes,
er is een Tafel van SAMEN.
Advertenties