Bijbelgedeelte voor een sterke maag (1)

Het was destijds Bijbelzondag. Toen wilden ze ons 2 Samuel 21 laten lezen. Moord en wraak!! En een dubieuze rol voor God en zijn veel geprezen David. Daar werf je geen klanten mee.
Nu is het wel zo, dat de Bijbel niet ONS huismerk is, waar wij al dan niet een goede markt voor maken. De Bijbel hoeft het niet van ons te hebben; maar wij van de Bijbel.

Dorothee Sölle vertelt van een Afrikaanse vrouw.
Die werd gevraagd:
“Waarom lees je toch steeds de bijbel?
Terwijl er toch zo veel andere boeken zijn;
en je kan bovendien niet lezen en schrijven.”
Dan vertelt ze ietwat verlegen:
“Ik lees helemaal niet; het boek leest mij”.

Ik begrijp dat iemand me bij het huidige verhaal zei: “Dit is dus niet mijn God!. Dat er rare mensen rondlopen is nog tot daar aan toe; maar dat God het allemaal wel best vindt , dat maak ik niet mee”.
Ik ga daarin een heel eind mee.
Maar wat denk je hiervan?
Anno nu komen mensen weg met nog veel verschrikkelijker misdaden. En een hele vermaaksindustrie verdient er miljarden aan. Dus waarom zouden we ons dan niet geduldig door een duistere bladzijde van een Bijbel heen lezen en preken. Toegegeven: je mag wel een sterke maag hebben.

Het verhaal begint met een hongersnood. De verteller zegt niet duidelijk dat dat een straf van God is. Maar er is iets heel grondig mis, en daar MOET iets mee gedaan worden. Ik wijs er wel op dat David pas na drie jaar de Heer gaat vragen!! Drie jaar waarin de armen natuurlijk al veel eerder voelden dat er iets grondig mis was, dan de koning in zijn paleis. David had al drie jaar aan verzoening kunnen doen; al drie jaar de Here kunnen vragen; hij was natuurlijk al lang op de hoogte van die genocide door Saul.
Vreemd dat er nu pas actie wordt ondernomen. Eerst zoeken ze blijkbaar niks achter die hongersnood; er is altijd wel wat. Nuchter bezien: de echte oorzaak van hongersnood is nog altijd een scheve verhouding arm-rijk. Daar hoef je God niet eens voor te raadplegen. Een beetje politicus weet dat zelf wel. Maar het wordt niet genoemd. Is dat soms onbedoeld een eye opener? Ze zoeken de echte oorzaak niet, dan komen ze op bizarre oplossingen. We kijken verder.
En dan zien we dat David de Here God vraagt. Maar we zien niks van een boetekleed. Geen boetedag voor het verminkte land en volk. Geen David van de boetepsalmen.
David raakt niet eens echt betrokken. Hij speelt een afstandelijke politicus.
En het resultaat is er dan ook naar!! Als het om schuld gaat, moet je het niet hebben van handige ritselaars. Denk aan Srebrenica; Ragawede; slavenhandel, Decembermoorden in Suriname.

Genocide dus van Saul op de Gibeonieten.  We hebben daar maar EEN goed woord voor over: misdaad tegen de menselijkheid. Ook als het in de Bijbel staat.
De paar overgebleven Gibeonieten geven Saul nog braaf de titel “de uitverkorene des Heren”. Als dat geen satire op het koningshuis is, is het haat.
En in een moeite door zeggen ze heel vroom dat ze die zeven mensen “voor het aangezicht des Heren willen ophangen”. Mag ik U even spreken!! Je moet wel lef hebben. Misschien weten ze in die tijd ook niet beter.

Of is er ook nog iets anders aan de hand? Ik opper het volgende. Die Gibeonieten zijn een rest van heidense afkomst. Aan integratie waren ze niet tekort gekomen; ze hadden banen gekregen bij de energie- en watervoorziening, lees je elders in de Bijbel. Met name werkten ze in de tabernakel; het hoofdkantoor van de Heer, zeg maar!! En toch hebben ze dat rare idee dat je zeven (klein-)kinderen van een Saul kunt opeisen om voor hun vaders miskleunen te boeten. En ze veronderstellen zo te zien terecht, dat de God van Israël daar wel in mee zou kunnen gaan. Niemand die protesteert dat dat “te gek voor woorden” is. Wie heeft hun dat ooit aangepraat?
Israël heeft deze heidenen nog niet verteld dat hun God heel anders is. Dat is best zorgwekkend.

David gaat nu wat regelen. Zonder slag of stoot willigt hij de eisen van de Gibeonieten in. Spaart nog net een zoon van zijn vriend Jonathan.  Maar een beetje vriend hoort zich voor zulke vriendendiensten te schamen. David : een man naar Gods hart??

Sommige media stralen tegenwoordig de malste dingen uit over kerk en gelovigen. Vooral schandalen, bekrompenheid, onbenulligheid en fundamentalisme zou er heersen. Terwijl talloze gelovigen heel integer omgaan met hun God krijg je dat blijkbaar niet goed op de buis.
Je zit met gekrulde tenen: “Ja, maar dat is MIJN kerk niet hoor! Mijn geloof is vrolijker, minder slap. Enz.” U weet wel die reclamecampagne van de Remonstranten. ER is nogal wat misverstand; veel vertekening bij de buitenwacht.

Ja, dan wordt het hoog tijd
voor alle zondagen BIJBELZONDAG!.
Wat doen ze in vredesnaam met dat rare boek?!
WIE is die God werkelijk die zoveel rare kostgangers heeft!!

Wat hebben we tot hier toe opgepikt.

    1. De verteller zegt niet precies dat God achter die hongersnood zit. Ze doen er tamelijk lang over om tot het inzicht te komen, dat ze bij God langs moeten.
    2. Saul heeft een misdaad gepleegd. Als koning nog wel. Dat mag niet ongestraft blijven. Saul is daar zelf mee weg gekomen. Zijn kleinkinderen moeten er nu voor opdraaien. In onze Bijbel staat inmiddels ook, dat zo’n straf verboden is. (Deut.)
    3. Rol van David: bedenkelijk. Geen middelaar, verzoener; te veel man van handige politiek. Een fixer. Zeven koningskinderen minder zijn ook zeven potentiële coupplegers minder. Tel uit je winst. Onaanvaardbaar voor ons.
    4. We hebben er ook al even bij stil gestaan dat de Israëlieten en de Gibeonieten elkaar blijkbaar kunnen vinden in de idee dat God hiervan gediend is.

Maar nu komt er nog wat. Dan hangen die zeven mensen, misschien nog kinderen daar op de berg. Goed in het zicht van de Here God. Het staat er met zo veel woorden bij.

Niet te vatten.
Alsof Jezus al aan het kruis hangt.
Ik denk dat de Heer niet wist waar Hij kijken moest! En vervolgens had iedereen het druk met de gersteoogst. Op Rispa na. Moeder van twee van hen. Tante van de andere 5. Ik kan er naast zitten, maar ik denk dat ze “helemaal de pedalen kwijt moet zijn geweest”. Gek van verdriet. Of van machteloze woede. Desnoods van haat, wat U wilt.
Maar natuurlijk geen enkele kans om deze nieuwe misdaad te wreken. Wie verzoent DIT onrecht dan? Komt hier geen bloedschuld van? Ik kom daar, met haar, niet uit. In de stank van de wegterende lichamen houdt ze dag en nacht de erewacht. Syriekind
Misschien dat dat kleed dat ze uitspreidt een soort rouwkleed voor de aarde is; of een schaamte-lap. Maar het duurt tot er regen komt. Nacht en dag. En beesten erbij, je weet hoe dat gaat! Hoe lang weet niemand. En als Rispa niet gedwongen opgenomen is geworden, zit ze daar nu nog… Ze is een ‘Rachel die zich NIET laat troosten over haar kinderen- omdat ze niet meer zijn’. De zoveelste.  Zij vertegenwoordigt alle dwaze moeders en vaders en kinderen van alle tijden.

David ruimt wel de lijken netjes op na idem zo veel tijd. Ik zeg daar nu maar niks negatiefs meer over. Dan ben ik bij dat slotzinnetje .. “en hierna ontfermde God zich over het land”.

Hier past alleen maar “Goddank” en “hoe bestaat het”.
Dat is groter dan al mijn negatieve analyses; groter dan ons hart dat wanhopig wordt van het lezen van zoveel treurnis.
Er is bij God GEEN deur in het slot gegooid.

De mensen van dit verhaal konden, moesten, mochten verder, dat wel. God weet hoe.
Ze zijn zeker niet het goede voorbeeld; niet de braafste jongetjes van de klas.
Alles weer dik voor mekaar? Natuurlijk niet. Aangeschoten wild. Nog lang. Trauma’s nog genoeg. Gods ontferming is maar niet een etiket, een dood verfje,- maar een geschiedenis die nog verder gaat. Die gaat nog allerlei hoogten en diepten door. Het leven gaat verder. Niet alsof er niks gebeurd is. Wel degelijk. Er is nog meer op komst.

Ik noem daarvan nog die gebeurtenis in een synagoge van Nazareth: waar Jezus het Aangename Jaar des Heren uitroept. Dat staat ook bol van alle nog vaak onbegrepen ontferming van God. Taakstellend voor U en mij. Uitdagend. Lokkend: zo kan het.

Zo proberen die paar christenen in Irak daar  nog steeds wat van te maken. In Irak of all places: daar schreeuwt alles en iedereen tegen iedereen en alles om wraak. Of Syrië.  Want de bloedschuld op die landen is niet te filmen. Hongersnoodlijders. Decennia lang verraad; clans en partijen die tot aan hun enkels in het bloed staan. Christenen in het gehate bewind van Sadam. En gehate christenen in het leger van de overwinnaars.
Wordt daar het aangezicht van Allah nog bij gezocht? Ja, en vaak op hemeltergende wijze; dat laat de vooringenomen westerse verslaggeving graag zien. Maar er zijn kleine pogingen van groepjes christenen om alle andere mensen van ontferming bij elkaar te brengen om het land weer te zegenen.
Daar moesten we vooral op inzetten. Amen.

(bewerkte preek van 2004)

 

Advertenties