Niet schuldig, maar blind? En vergeven.

M.L.KingIk lees de preken van Martin Luther King jr. graag. Hij is voor mij een goeroe. Dezer dagen wordt herdacht dat hij 50 jaar geleden vermoord is.

Vanmorgen (5 april) lees ik een deel van zijn preek bij het eerste kruiswoord van Jezus: “Vader vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen”. Ik denk meteen : dat zouden zo maar de laatste woorden van King zelf geweest kunnen zijn. Zo was hij ook.

Toch geloof ik niet dat ik alles wat dr. King daarbij opmerkt met hem deel. Dan gaat het mij om zijn opmerkingen en voorbeelden als:

  • het waren geen slechte mensen, maar verblinde (die wilden dat Jezus gekruisigd werd)
  • het was geen slechtheid maar blindheid die Socrates aan zijn einde liet komen
  • Saulus had geen slechte intenties toen hij de christenen vervolgde.. verlichting ontbrak
  • er zijn mensen die nog steeds denken dat oorlog de oplossing is voor de problemen van de wereld; dat zijn geen kwaadaardige mensen. (Hij kan Hannah Arendt nog gelezen hebben, als hij het daar niet te druk voor had.)
  • iets dergelijks geldt voor de slavenhouders en aanhangers van rassenongelijkheid etc.

Steeds weer: ze waren niet slecht maar (ook) onwetend, verblind. Verder deugdzame en toegewijde mannen,- slachtoffers van spirituele en intellectuele blindheid. King als ervaringsdeskundige noemt dat een tragische blindheid.

Hij zal wel bedoelen dat Jezus af wil zien van alle vergelding. Wraak hoeft niet van Hem. Zou Jezus dan ook niet veel strikter bedoelen: Ik WIL het niet?
Dan denk ik door: dan moet Jezus wel geloofd hebben dat Hij met zo’n bede bij Vader aan het goede adres is! Dat zijn God afziet van wraak. Dat Hij het tweede en derde gebod bij Mozes (Exodus 20) voorbij is.

Ik vraag me toch af of dat zo wel kan. Ik hoor er te veel verklaring/ verontschuldiging in. Maar als ze iets niet  weten is vergeving toch niet aan de orde? Daar bekvechten we ook over met hen die menen ‘dat wij ons brein zijn’. Martha Nussbaum wijst er ook op dat in heel veel gevallen vergeving toch een alternatief boekhoudsysteem is. Je betaalt met berouw. Of met je blindheid oid.
Klopt dat?

Vergeving is volgens mij iets dat aan de orde is als er niet meer te betalen valt. Als iemand GEEN REDEN meer heeft om verder met je te gaan en het toch wil, en dat toch doet. Als je niets meer in handen hebt om vergeving af te dwingen – op grond van dit of dat – en toch vergeving krijgt! Lege handen pastoraat.

Drie dingen voor nu.

  1. Mag je het met Jezus oneens zijn? De leiders van destijds wisten goed wat ze deden. In de gedachtegang van King waren ze er zelfs van overtuigd dat ze het GOED deden.
  2. Wat wisten ze dan precies niet? Ze wisten prima dat ze iemand aan het kruisigen waren. Ze wisten prima dat er een politiek spelletje met Pilatus gespeeld moest worden om hun zin te krijgen. Ze moeten prima geweten hebben dat ze fout bezig waren. Ze wisten prima dat ze Pilatus gevraagd hadden om de doodstraf. En Pilatus wist dat; en Pilatus wist ook prima dat Jezus onschuldig was.
  3. Ze wisten hooguit niet ‘dat God bezig was de wereld met zichzelf te verzoenen’. Kom daar ook maar eens op! En het lijkt me niet dat Jezus dat dogma wilde vastleggen.

Nou goed, vandaag tot zo ver. Morgen hoop ik wel te lezen wat King verder in zijn preek naar voren brengt.

 

 

 

Advertenties