Zondag Brexit op het continent

190331 Zondag Brexit
(Ik ga niet meer uit preken,
maar het metier preken maken probeer ik nog vol te houden.
Dit keer ontwierp ik een “Zondag Brexit”.
Voor het continent.)

Orde van dienst Zondag Brexit op het continent.

(orgel)muziek : variaties op: “Jerusalem” van William BlakeAfbeeldingsresultaat voor VK Europa vlag

 

Iemand steekt kaars aan  aan de Paaskaars: voor Engeland

iemand steekt kaars aan aan de Paaskaars:  voor Europa.

iemand citeert een tekst waarin het gaat over het visioen/droom Evt God roept en wat de mensen scheidt, dat zij geen scheiding meer…. ( liedboek’73 474)

of

Iemand declameert “In Christus is noch west noch oost…” lied 969

of

Er zijn geen Joden of Grieken meer, slaven of vrijen, mannen of vrouwen – u bent allen één in Christus Jezus.

(muzikaal intro)

moment van stilte/ stil gebed van voorbereiding

Aanvangslied Psalm 122. Psalm van deze zondag Laetare “Verheug U”.  (misschien roept het voorspel nog even de versie van Blake in herinnering.)  Dit is het ‘echte Jerusalemlied’, dat wordt later afgezet tegen Engels volkslied “Jerusalem” van William Blake.

Gelofte Gezongen

Vg. Onze hulp in de naam van de Heer
G.  die hemel en aarde gemaakt heeft.
Vg. O God keer U om naar ons toe
G.  en doe ons weer leven met hart en ziel
Vg. Laat ons , o Heer uw liefde zien
G.  En geef ons uw heil.

Groet

Vg. Genade zij u en vrede
van God onze Vader
en van Jezus Christus de Heer
en van de Heilige Geest.
G. Amen

Stem: Loof de Heer, alle volken
Prijs Hem alle naties:
zijn liefde voor ons is overstelpend
eeuwig duurt de trouw van de Heer. (ps. 117)

lied 280  De vreugde voert ons naar dit huis

Kyriegebed

(bewerking van een gebed door Henk J. Huyser.)
Vg. O God,
ons leven is verre van ideaal:
volkeren woeden de een tegen de ander
en macht lijkt de enige drijfveer te zijn;

geld en economie lijken
losgezongen van zin en zaligheid.
Daarom zijn we hier om opnieuw
uw stem te vernemen, uw andere nieuws
een nieuw perspectief

daarom roepen wij tot U:
G: Heer ontferm U.

Vg. o God, hoe moet dat met ons
als we zien wat leeft in ons hart
hoe wij kijken naar anderen
die anders zijn dan wij
de vluchtelingen in ons land
van al lang geleden
en uit onze dagen
kom, licht van den beginne
spreek tot ons in de stilte van ons hart
in de stilte van dit huis
maak ons open voor u
om een en al oor te worden…

  ………………………

  (na de stilte)

daarom roepen wij tot U:

G.: Heer ontferm U   (Indien koor beschikbaar Kyrie en Gloria lied 299d?)

(Niet in veertigdagentijd: Glorialied 943(God moves in a mysterious way)
God gaat zijn ongekende gang.

Gebed van de zondag

Vg. Geprezen zij uw naam, God
want Gij wijst niemand af
die in alle eenvoud
U om vergeving vraagt.

Laat uw bevrijdend woord
het verbond vernieuwen
waarin wij vrede vinden,
in deze veertigdagentijd en heel ons leven.
G. Amen

Lied 542 God roept de mens op weg te gaan… (heeft een engelse melodie)

Schriftlezing 2 Kronieken 36: 14 t/m 23

Boete- en bevrijdingspsalm: 130 Uit diepten van ellende… bevrijding

Schriftlezing   2 Korinthiërs 5: 14 t/m 21 (let op 2 keer: ‘Hij heeft ons de verkondiging van de verzoening toevertrouwd.)

Misschien toch wel heel mooi een lied van Sytse de Vries “Wij scholen samen rond het Woord”, ook te zingen op de wijze van Ellacombe. (Daarop konden we ook zingen: “God roept en wat de mensen scheidt, dat zij geen scheiding meer.) De tekst is te vinden in “Het liefste lied van Overzee”. deel 2 nr 60... merk ook op: wij raken aan elkaar gehecht over de grenzen heen.

lied  546 Lied van Zondag Laetare. “Wees blijde nu, in ‘t midden van het lijden”. In de verkondiging speelt de spanning tussen fake en echt Jeruzalem een grote rol.

Schriftlezing Lucas 15:11 t/m 32

Voor de hand ligt lied 185 Een jongen met een grote mond. Met aardige woordspelingen van René van Loenen.

Verkondiging

muziek: iets van Britten,Benjamin? Of wordt dan de overgang naar een te zingen lied erg rauw?

Engelse hymn. Geweldig op zijn plaats lijkt me hier een vertaling ‘naar’  Willam Blake’s “Jerusalem” door Sytze de Vries:  “Waar voert vandaag het oude spoor”. Zelfde melodie dus. Geen vet nationalisme ; not even close! (’Het liefste lied van overzee’ deel I nr. 49,)

Gebeden

  • voorbeden
  • stil gebed
  • Onze Vader

Inzameling gaven

Misschien is het op zijn plek om bij het afsluiten van de viering een solist te laten zingen uit Het liefste lied van overzee deel 2 van Sytze de Vries nr 59 “Wij mogen hier opnieuw beginnen”…. ,

en dan als slotlied een Engelse hymn: uit bundel 2 van Sytze de Vries: 46 “ ooit zal het vrede zijn”
of
idem 48: “Stap voor stap ga ik de wereld door” . Vragen eigenlijk om een koor, denk ik.
of
“waar zou de stad van de vrede zijn.” (Tussentijds 215; of Alles wordt nieuw dl 3 nr 30)

Zegen

Vg….
G.  AMEN.

Preek

Waardevolle zusters en broeders,

Ik neem u even mee naar 2012. Naar de opening van de Olympische spelen in Londen. Ik doe de link erbij.  Daar kun je goed zien wat er met de Engelsen van Brexit aan de hand is. Ik ben nog steeds met stomheid geslagen als ik dat weer zie.
Je ziet een half uur van overmoed en topprestaties van Britten. Gelardeerd met een paar diep religieuze volksliederen. Die vervolgens niets met elkaar te maken blijken te hebben. De spektakelmakers willen Engeland neer zetten als dat geweldige eilandvolkje dat de hele wereld heeft voorzien van de moderne handel en techniek en wetenschap. De massa acteurs doet je duizelen en is vast bedoeld om niet op te merken wat er echt aan de hand is. Shakespeare wordt aanbeden, fanate hoge hoeden staren verheven naar boven. Goed geschminkte industrieslaven ontbossen het groene land en pompen de fabrieken uit de grond.   Bij minuut 14 ongeveer zingt een jonge dame een lied dat eigenlijk het volkslied van Engeland moet zijn volgens Wikipedia. “Jerusalem”. Men brult het ook bij elke voetbalwedstrijd van enig belang; en natuurlijk in de gekte van de ‘last night of the proms’. So british! Luidkeels en gevangen in uiterst primitieve gevoelens.

Een lied dat een geweldig visioen doorgeeft. Ik doe de tekst erbij in deze link.

Maar het visioen is compleet losgezongen van wat ze ervan gemaakt hebben. Het is echt huiveringwekkend, als je het doorziet. Ze weten massaal niet wat ze zingen. Het visioen van een geweldig ‘land van vrede’ bleek niet sturend te zijn geweest; corrigeert niet tegen de chaos die door deze zgn moderne vooruitgang gepleegd is. De droom hangt  modern-heidens maar futloos in de touwen. Het visionaire lied sanctioneert de happy few die er monstrueus aan hebben verdiend. Die zich konden veroorloven het IOC over de vloer te hebben!

De geplunderde landen; de vervuiling; de vernedering, de verwoesting, – daar is geen enkel besef van; geen inkeer; geen bekering.  Hoe seculier kan een Nieuw Jeruzalem zijn! Op die lijn is Brexit gewoon een volgende halte. Seculier tot in de onderbuikgevoelens toe. Een referendum van ‘Weet ik veel welke droom we de wereld verschuldigd zijn die na ons moet kunnen bestaan!’

Europa heeft Engeland verloren, kun je zeggen. Verloren voor de droom die Europa ten diepste zou willen zijn, ondanks zichzelf. Europa wil het project menselijkheid zijn, ondanks zichzelf en de fouten in de huidige vorm. Het werd gedroomd tegen de onmenselijkheid van steeds weer oorlog en onmenselijkheid in. En tegen de komende onleefbaarheid ook. En Engeland droomt niet meer mee. Niet te dramatisch bedoeld: Engeland heeft dat vaderhuis van volken verlaten. Als ontevreden kinderen van huis weggelopen.

Na die Olympische spelen hadden we daarover met hen in gesprek moeten gaan. Had Europa wellicht beter gedaan deze engelsen weg te sturen? Dan weet ik nog wel een paar andere landen die het visioen met voeten treden. Maar de vraag is volgens mij wel to the point. Droomt Europa dan nog wel? Heeft Europa dan nog wel een ziel?

Ik heb een droom..

Dat gezegd zijnde, wil ik verder geen politieke opmerkingen maken. Ik neem ook geen maatregelen. Ik ben geen politicus.

Ik wil het met u hebben over. “Ik heb een droom…”  u weet wel; visie; visioen.

Visioen van Jezus. Visioen van zijn Koninkrijk Gods, en dat bracht Hij o.a.  in beeld met een dramatisch verhaal van “DE VERLOREN VADER”.

Die droom leg ik naast de droom die de Engelsen voor heel de wereld opvoerden bij de Opening van de Olympische Spelen in 2012.  Deze droom van koninkrijk is de norm die het voortploeterende Europa moet najagen, zou mijn oproep zijn aan ieder die nog van goede wille is, en de anderen..

vader zoekt

Ik vind de verloren zoon niet sympathiek, of meelijwekkend, zoals hij vaak wordt neergezet. Wat zijn we ten onrechte gaan graven in zijn karakter! Hij is een ruwe bolster blanke pit geworden bij velen. Voor mij niet. Want ik denk dat Jezus een type mens neerzet van “Dat doe je niet”. De zoon is niet een zielig/ verloren type, maar fout:  hij verraadt zijn vader. Hij heeft nl wel ‘recht op zijn deel van de erfenis’, maar pas als vader dood is! Hij zegt met zijn voorstel eigenlijk: “Ik heb te veel haast om te wachten tot je eindelijk eens de pijp uit gaat, ouwe!”.

Ik fantaseer dat hij zo geworden is omdat zijn moeder wel vroeg gestorven zal zijn. Pure speculatie natuurlijk, ik geef het toe, maar ze wordt opvallend nergens genoemd. O.K. vergeet het dan maar. Jezus laat dat allemaal weg. Hij voert een kind ten tonele dat niet doet aan “eert uw vader en moeder”.

Jezus was begonnen met ‘een vader had twee zonen’. Maar ontwikkelt de probleemstelling dan zo, dat je je afvraagt of hij ze wel ‘had’. Ook de tweede ‘heeft’ hij blijkbaar niet. Die is alleen maar formeel ‘bij hem’ als een bijzettafeltje in de hall. De in de steek gelaten vader. Maar de vader laat wel voor allebei

‘(hun) zetel staan en
De lampen aan en
De poort geopend,
de slotbrug neer.’

(Geerten Gossaert)

Verloren vader of niet; en of hij ze echt gevonden heeft of niet,- in elk geval is het een vader die beide zoekt!  

Hij had lang uit staan kijken naar de jongste. Als hij dat jong een beetje kende kon hij op zijn vingers uitrekenen dat die het niet zou redden. De vader volgt hem in gedachten op alle kronkelige paden van het jetsetleven, en verder tot en met het hoeden van de varkens. Zou hij ook zo geloofd hebben in dat kind dat het wel tot inzicht zou komen, tenslotte? Goeie vraag voor vaders en zonen. Maar ook weer zo veel psychologische speculatie dat Jezus er niet aan doet.

Ook niet bij die oudste. Vader mist hem op het feest. Vader gaat naar buiten op zoek naar hem. Uit wat die zegt kun je moeiteloos opmaken dat hij een totaal verknipte figuur was:

“Ik ben mezelf niet
Of al die jaren nooit geweest
Ik ben de gangmaker op het verkeerde feest
Ik ben mezelf niet of nooit geweest

(Acda en de Munnik)

Jezus laat in het midden of de oudste zich inderdaad als een speer is gaan wassen en verkleden om mee te gaan doen. Of is dat open einde ook niet belangrijk?

leermomenten van Jezus

De setting van het verhaal van Lukas 15 is een gezelschap van ‘tollenaars en zondaars’ in de eerste plaats. Maar dan ontwikkelt zich een gesprek met Farizeeën en schriftgeleerden. Groepen die bij elkaar wegdrijven. Je zou kunnen denken aan Engeland dat ooit van het continent los geraakt moet zijn: “het laatst gezien zich voortbewegende in westelijke richting’

Jezus brengt een aantal gelijkenissen op het thema verloren-gevonden. Daar is deze van die vader en twee zonen een van.

Ik lees vandaag op Zondag Brexit de gelijkenis van de verloren vader vooral maatschappij georiënteerd.  Niet zo zeer persoonlijk; dan gaat het altijd over de individuele zondaar. En zijn persoonlijke bekering. Dat is nooit weg. natuurlijk.

Maar Jezus staat met zijn oorspronkelijke verhaal wel midden in een sociale tegenstelling; waarin mensen bij elkaar vandaan gedreven zijn.  Farizeeën gooiden de deur dicht voor tollenaars. In hun vaderhuis geen plaats voor die anderen. Dat zal wel wederzijds zijn geweest.

Europa heeft niet het recht de malle Engelsen het heilige kruis na te geven. Daarvoor heeft Europa zelf nog te veel vragen van menselijke zorgen en frustratie niet beantwoord. Europa is nog niet het ‘green & pleasant land’ dat Engeland had willen zijn.

(Er is echt wel een Europa-zondag nodig als pendant van de Brexitzondag. 23 t/m 26 Mei Europese verkiezingen)

Maar als een volk zo’n belangrijke stap zet – politiek fout of correct- , zouden ze wel moeten weten van die droom; van een Vader die zoekt. Op de uitkijk staat. Vader gaat naar buiten; Vader wil feest en iedereen erbij. Vaderhuis waar de deur nooit dicht gesmeten wordt.

Die Vader staat model voor het Koninkrijk waar Jezus voor ging. Tot zijn uiterste. Tot zijn exit, als je mij dat woordspelletje vergeeft.

Maar ter afronding dit. Romantiseer dat Vaderhuis nu niet. Dat is geen knus holletje waar niks je meer raken kan. Geen plek waarin je je uppie kunt zitten vieren: wat heb je het toch goed getroffen en wat krijgen anderen weinig kans om dat te verstoren. Die boze wereld van verschroeide aarde, verdrinkende vluchtelingen; een hek eromheen, of de zee,-  gelukszoekers en fraudeurs BUITEN. Houden zo.

De vader in de gelijkenis zal God zijn, die zijn droom altijd weer opzoekt. Met zo’n Vader zou je feest willen vieren. Aan beide kanten van de Brexitgrens een wereld van vrede en gerechtigheid. Klaargestoomd voor het project menselijkheid. Amen