Wandelen met Henoch …met God

voor Jan Anne junior 2019.

Waardevolle….,

er wordt in de Bijbel wat afgewandeld…..

 

Iedereen is maar in beweging in de Bijbelverhalen. Misschien ben je bekend met dat typerende zinnetje: “En Henoch wandelde met God”, waar het maken van deze preek mee begonnen is.
Maar je hoort al van wandelen in Genesis 3: “Het geluid van de Heer dat wandelde in de hof”. (zo staat het er eigenlijk) De Here God is de Grote wandelaar, om zo te zeggen. In dit geval heeft het wandelen de kleur van ‘inspectie’ wellicht. Waarvoor de mens zich in eerste instantie verbergt. 

De Heer rustte op de zevende dag wel van al zijn werk, maar hij zal ook een geweldige wandeling gemaakt hebben! Wandelen, zoals wandelen bedoeld is. Wandelen zoals alleen Hij wandelen kan. Met zijn allure! Met zijn geloof dat ‘alles zeer goed’ was. Nu liep Hij er echt van te genieten. Hij wandelde voor wat het waard was. En dat was nogal wat. Alles was zeer goed. Hij wandelde dat het een lieve lust was, dat het een aard had!

Hij was natuurlijk al wandelend op zoek naar zijn Beeld. Met wie Hij het erover kon hebben! Wandelen zoals alleen Hij zou mogen wandelen. Zo geschoeid met de ‘sandalen van het Goede Nieuws’ van een ‘Goede wereld’. Gehuld in geur en kleur van een frisse schepping. Getooid met schittering en glinster van water, wind en leven. Omgord met goede wil en beladen met zegen. Zoals Hij dat alleen maar kon.
Ik kan het niet laten om het gedichtje van J.B. Charles over te schrijven:
Hij alleen zou met een grote sigaar
in de mond op straat mogen lopen,
met de duimen in zijn vest,
want Hij is God !
Maar hij doet het niet,
want hij is God !’

Als er iemand zo mag wandelen, dan Hij. En alles wat wandelen kan, wandelt mee! En ongemerkt kun je je benen niet meer bedwingen: je gaat dansen. Wat Hij is ook de Heer van de dans. (Lied 839)

Wandelen zwerven

AdamenEvaverdreven

weg uit de hof

Het lopen en wandelen van de mensen in de Bijbel heeft veel kleur. Even later gaat de mens op zwerf, de hof uit… misschien ziet hij nog nergens die regenboog. Dat noemen de Engelsen toch ‘a remorseful day’?
Past touch and sight and sound
Not further to be found,
How hopeless under ground
Falls the remorseful day.” (Housman)

Zie  je Jakob lopen voor de wraak van Ezau uit? Neen dat is nauwelijks wandelen; maar rennen, hijgen. En dan moet hij die weg terug ook nog: door  bedrog en zegen; langs Jabbok en Pniël (de wraak blijft trouwens uit! Jakob zegt zelfs tegen Ezau: ‘Ik heb je aanschijn gezien, zoals men het aanschijn van God ziet’)

Kijk die getergde Elia rennen, die zo keihard voor zijn God gestreden heeft en er honderden profeten van Baäl voor over de kling joeg: in één ruk 40 dagen en nachten door naar Horeb. “Wat heb ik gedaan! Wat had ik dan moeten doen!”. Want van wandelen kom je jezelf ook tegen. Dan zijn 40 dagen lang.Eliaopweg

Maar dan heb je het grote ‘GA’ dat Abraham doet in Genesis 12 overgeslagen. Weggaan uit je land. En wat daar al niet op gevolgd is. “Uit Oer is hij getogen...” Het begint met wandelen, weg gaan; maar het is ook los raken.

Dan krijg je nog een volk van 40 jaar ‘wandelen’ in de woestijn. En dan maken ze die tot een ‘oord van bronnen’. (Psalm 84) Ja, ja.
De psalmen zijn genoemd ,- daarin de liederen van opgang naar de feesten. ‘Uw schaduw aan uw rechterhand’… ja zeker…. en ‘zelfs al ga ik door een dal van diepe duisternis’. Wandelfeesten.

De lange tocht in ballingschap. Al die kilometers van wrok en lijden en spijt; de mijlen van inkeer. De jaren van weggestopt zijn. Totdat je weer terug mag, al die kilometers weer terug naar de puinhopen…. Dan heb je een hoop om over na te denken.

Jezus onderweg, de weg

In de Evangeliën is Jezus steeds aan het rondtrekken. Hij zegt: ‘De vossen hebben holen, maar de Zoon des mensen heeft niets waar hij zijn hoofd kan neerleggen’. Dat is al bijna ‘vluchteling’. Of om het vriendelijker te duiden: ‘Wonen overal, nergens thuis’ (Oosterhuis)
Associeer dat toch maar met Jakob te Bethel.  De spanning tussen het wandelen op deze aarde en het ‘Huis Gods’.
Die aarde waar Jezus ook zijn ‘via dolorosa’ loopt, en waar Petrus en Paulus de
Ierse monniken van later voorgaan op hun zgn ‘peregrinatio’, hun zendingsronden.

Emmausonderweg

De Emmausgangers

Jezus die meteen na de opstanding de wandelschoenen aan doet en wandelt met de Emmaüswandelaars. Of wandelen zij nou met Hem?

Hoe letterlijk is eigenlijk die aller oudste benaming van christenen:  “mensen van de weg”. Wandelaars. Lopers. Hoe zijn ze ook niet met duizenden aan het pelgrimeren geslagen, en godbetert op Kruistocht gegaan. Moordend en zingend.

Er wordt wat afgelopen in de Bijbel, en door de mensen van Het Boek, de mensen van de Weg….

Henoch

In het kader van dat grote wandelen heb ik de wandelaar-met-God Henoch gezet. Het is gezegd (op naam van Okke Jager) dat Henoch en God het heel goed met elkaar hadden. God kwam bij Henoch over de vloer en andersom. Ze hadden ellenlange gesprekken over schoonheid, leven en geloven. En van het een kwam het ander. Na zo’n dag van omgang bracht God Henoch weer thuis, of wel Henoch liep een eind mee naar het huis van God. Wel driehonderd jaar lang! Op een dag hadden ze elkaar al pratend een paar keer heen en weer thuisgebracht, toen God zei: ‘Je kunt eigenlijk net zo goed hier blijven!’ En zo geschiedde. Henoch was niet meer. Maar hij had wel gewandeld. Hij was er!
We weten verder niet van Henoch. Maar het klinkt als: ‘Dat zit wel snor!’
Eigenlijk had de verteller natuurlijk moeten zeggen: ‘En God wandelde met Henoch’! Henoch zal toch waarachtig wel de mee-loper zijn geweest.
Dat gezegd zijnde ga ik toch proberen een eigen invulling aan wandelen met God te geven.

eigen invulling

Hoe wandelen met God eruit ziet? Er bestaat geen officiële definitie van. Dus moeten we het zelf invullen. Het is beeld. Veelzeggend beeld. Dan moet je er ook veel in horen.
“Henoch wandelde met God” klinkt als : “Goed gedaan, Henoch!” Maar je mag er ook wel in horen: “Jij had het er maar goed mee, man!” Het is een mooie manier van leven, maar ook iets dat klinkt als voorrecht. Je zal het maar hebben. Lucky duck. Hij wel. Beetje jaloers: ik niet?
Is deze mooie term concreter te maken? Alleen als je het zelf invult. Een ander kan niet voor jou wandelen met God.  Maar dan moet je het natuurlijk wel willen!

Wandelen met God zie ik als houding, levensgedrag. De stijl die je voert. De spiritualiteit van je daden. Wat jij van je leven maakt is dan georiënteerd: op God. Wandelen met God is, om maar eens wat te noemen: niet “neerzitten waar men lacht met God en zijn geboden”. (psalm 1.) En als je daar toch verzeild bent geraakt op staan en wegwezen. In verzet. Bekeren.

Wandelen met God is ook wel: onderweg neerzitten met God; namelijk als jij niet verder kunt. Niet verder kunt zorgen. Niet voor je zelf, niet voor die ander, die je het ‘for better and worse’ had beloofd… Neerzitten bij God en dus niet bij de pakken….
En uiteindelijk ook als je uitgewandeld met God bent: ´en wonen zal ik in Gods huis/ zolang ik leven mag’ (lied 23c). Dan ben je er.

Maar het is ook: “Niet maar rondrennen als een kip zonder kop”

Zoals gezegd: psalmen zijn vaak wandelliederen. Mensen die God aan hun rechterhand hebben als schaduw, maar Hem ook wel eens kwijt zijn; of uit de weg zijn gegaan.
Die het spoor van de goddelijke voetsporen ook wel eens bijster waren,,, (toen God hen droeg!, staat er immers geschreven.) Of voelde je ergens dat God had afgehaakt, toen je zo nodig eigen wegen moest gaan?  

Als je wandelt met God dan doe je de dingen van de 10 Grote woorden niet; en de aanwijzingen van de Bergrede wel. Niet doodslaan; wel vrede stichten. Hoe simpel kan iets zijn. 

Het is te doen. Het is niet te doen. Stap voor stap.
Het is in elk geval in beweging komen. 

Voor een liturgie

Lees gerust van het grote GAAN Genesis 12: 1 t/m 9
En de grote wandeling naar Emmaus Lukas 24: 13 t/m 30 of 31.
Of je zou ook een van de redes kunnen lezen die Jezus houdt als Hij leerlingen uitzendt. Lukas 10: 1 t/m 11 of parallellen.

Psalmen over ‘Het wandelen met God’ (Psalm 147, 86, 26, 25, 73).

Veel vredesliederen, zou ik denken.

Zeker Lied 419:Wonen overal nergens thuis.
Lied 416 (al uitgesleten?)

Link naar de actualiteit zou kunnen zijn het zwerven van vluchtelingen. Het ‘zwarte wandelen’, dat is geen wandelen meer, natuurlijk.  Zet beelden of tekst rond dat thema in.
(Je zou mijn serie ‘want-zwervers-te-gast-zijt-gij-geweest’  kunnen tonen of bemediteren, als je er de tijd voor hebt) 

Als je ‘The Passion’ uit het geweld van stadspromotie, popularisering zou kunnen krijgen zou het ook bij dat wandelen met God kunnen horen. 

Maar link het bovenal aan de ‘Pelgrimage van gerechtigheid en vrede’ die de Wereldraad van kerken houdt naar de volgende Assemblee 2021. Je moet dus snel zijn!

Doe gebeden met die zware wandelaars: vluchtelingen.