Wat is nou ‘van God’?

Waardevolle….,
het is duidelijk: de Farizeeën krijgen een zeperd vanjewelste. Ze hadden Jezus willen laten afgaan; maar staan nu zelf voor joker.

munt van keizer Tiberius

munt van keizer Tiberius

En ze hadden nog wel zo’n aardige valkuil voor Hem gegraven. Maar natuurlijk is de toepassing van dit verhaal vanmorgen niet: hoe voorkom je dat je zo afgaat. Of positief: hoe word je zo gevat als Jezus. Wat is Hij toch slim. Want Die flikt het hem toch maar en redt zich uit een netelige situatie!
Leedvermaak met die malle Farizeeën in de dop is ook niet de boodschap.

Mattheus meldt dit kleine voorval denk ik om aan te geven: Jezus wordt nu dan wel even met rust gelaten, maar gaat er straks toch aan. Zijn slimme debat-truc redt Hem niet. Hij zal lijden en sterven.
Het is onderdeel van de gebeurtenissen die leiden tot zijn dood. De spanning gaat nog oplopen. Hier komt hij nog zonder kleerscheuren weg, maar even later bij het kruis niet. Ik weet niet of je kunt zeggen: “Jezus zoekt het zelf. Hij MAAKT zich hoe langer hoe meer gehaat.” Maar dat is wel een element. Hij gaat het conflict ook niet uit de weg.

Maar onthoud maar vast dit: het is geen vrijblijvend aardigheidje tussendoor.

Die slotzin van Jezus blijft intrigeren, vind u niet? “Geef de keizer wat van hem is; en God wat van God is”. Een raadselspreuk lijkt het wel.
Tegelijk is het ook een heel praktisch antwoord aan die jongelui. Je kunt niet om die keizer heen; je zult wel belasting MOETEN betalen, of je dat nu leuk vindt of niet. Het is onzin om te vragen “Is het geoorloofd?”. Je ontkomt er niet aan.

De discussie of het wel MAG laat Jezus dus lopen. Of het wel MAG van je geloof; van de geestelijke leiders; van God. Je zult wel moeten. Je kunt ook niet vragen OF je wel aan de zwaartekracht mee mag doen. Het is niet bijzonder verheffend; maar het is niet anders. Of je in het algemeen van dictatuur of democratie of wat dan ook af kunt komen, daar ging het debat toen niet over. Dat moet je er dan ook niet in leggen. Niet in deze tekst als zodanig. Hoe belangrijk dat thema ook is. Want je zult maar onder een regeringsvorm als het kalifaat van ISIS moeten leven!

Maar wat zegt Jezus nu in die tweede helft? “En geef God wat van God is”. Het heeft mij altijd verbaasd dat die jongelui niet doorvragen: “En wat is dan wel van God?”. Denk aan die man die vraagt naar het eeuwige leven en die van Jezus te horen krijgt dat hij God en zijn naaste moet liefhebben. Die vraagt door: “En wie is dan wel mijn naaste?”. En krijgt als antwoord: de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan.
Daar is dan weer opvallend dat hij DE NAASTE als de onbekende grootheid opvoert. In zekere zin weet hij dat natuurlijk best. Je naaste,- daar is de hele wereld vol van. KAN geen onbekende zijn. Een veel belangrijker vraag, namelijk : “En wie is GOD dan wel?” laat hij liggen. Had hij die niet moeten stellen?
In het verhaaltje van vanmorgen vragen ze niet door: “En wat is dan wel ‘van God’?”. Waar zit nu een stempeltje op: ‘VAN GOD’? En die vraag is voor ons nu juist zo actueel.

Nog niet zo lang geleden kon een kind die vraag beantwoorden. Alles is toch van God, zeiden en zongen we toen. Psalm 24: ‘De aarde en haar volheid zijn des Heren’. Of we keken met psalm 8 mee naar de hemel, ‘het werk van uw vingers, de zon en de sterren die U daar hebt bevestigd…..’ Allemaal grootheden, waar wij niet aan kunnen tippen. De schoonheid van een herfstblad aan een spinnenweb. De stilte van de ijskappen. De verbijstering van watervallen en uitspattende vulkanen. DIE noemen we ‘van God’. De schepping. Het heelal ‘is van God’.
We konden dat van die schepping niet bewijzen, maar zo kon je dingen wel regelen.
Dat hield ons KLEIN. Wij waren ‘maar’ mensen. We konden nog niet eens een blaadje dat we

zwaartekracht

zwaartekracht

afscheurden van een plant zelf maken. We konden niks uitrichten tegen aardbevingen en tsunami’s. Wij gaan niet over de zwaartekracht; niet over de seizoenen en de ijstijden. Niet over zwarte gaten en mega-snelheden en -krachten in het heelal. Niet over Alzheimer en erfelijke ziekten. Zeker niet over Het Leven. Zeiden we; dachten we.

We wilden daarmee ook zeggen: ‘Daar heb je dus van af te blijven’. Er zijn grenzen tussen wat van God is en wat ‘des mensen’ is. Bv bij de discussie over euthanasie of abortus; dan hoorde je: “Ja, maar het leven is van God.” Dat gold dan op een of andere manier weer niet als we aan doodstraf deden of nu we weer in oorlog zijn met ISIS, maar goed. Of aan de fundamenten van de schepping mag je niet komen: dus geen kernproeven op de eilanden in de Stille Oceaan. Nou ja, dat deed Frankrijk dan toch maar. Daar was ook wel wat voor te zeggen, zeiden sommigen gemoedelijk.
Hoe vreemd dat geloof in ‘de wereld is van God’ ook in elkaar zat, het gold. De halve wereld dacht op die manier. Geloofde zo. Wilde daar ook oprecht iets mee.
Maar het verschoof.

Voor de geschiedenis gold dat ook. Die is van God. Zeiden we. We zeiden wel eens te simpel: wij mensen doen alles wat God verboden heeft, maar uiteindelijk maakt het allemaal niks uit, want God bestuurt. Hoe precies was te ingewikkeld, maar vooral de toekomst is ‘van God’. Het moest ons troosten en klein houden.
Maar ook dat verschoof.

Misschien hebt u nog wel gezegd, dat u uw kinderen ‘van God’ hebt gekregen. Waarschijnlijk raakte dat na een maand spugen, luiers wassen en slapeloze nachten wat op de achtergrond. Maar houd dat vooral vast. Het zegt iets over de kwaliteit van uw kinderen; niet over hun biologisch ontstaan.
Ook dat verschoof.

Verschuiving in die zin: dat wij mensen bezig zijn de grenzen tussen de regie van God en onze eigen regie te verleggen. Op zich is dat prima. Daar zijn we op gebouwd; voor geschapen. We zouden ‘Beeld van..’ zijn; beeld van God. Zo kleintjes zijn we nu ook weer niet bedoeld. Ga je gang, zegt God bij de schepping: je kunt het. Als men ONS aan het werk zag had men een BEELD, zelfs de HOOGSTE indruk van wie God was. Dat was de bedoeling. Daar hoeven we God helemaal niet voor te beconcurreren. We zouden ZIJN BEELD zijn. Niet zijn concurrent! WAT is VAN GOD? Antwoord : JIJ BENT VAN GOD. Niet zijn vijand. Begin daar nu eens mee.

Maar vervolgens deden we ook alles wat God verboden had. Daar werden we zelfs beroerd goed in. God kon dan nog zo goed de wereld bestieren, wij met onze opstand en rebellie waren vaak de doorslag gevende factor. Dat GOD de regie heeft, daarvan was destijds de bedoeling dat WIJ ons dan zouden bekeren van onze verwoestende kunde en kennis. Maar dat deden we niet. Zelfs nu met de dood in Irak en Syrië voor ogen blijven we domweg doorgaan op de weg van geweld en bommen en dood. We weten dat het niet werkt. Zeker niet op de lange termijn.
We zijn economisch zo knap dat we ongemerkt de ene crisis door de andere vervangen. En op een of andere manier komen de aanstichters ermee weg.

Het is de thematiek van wat we onze seculiere samenleving noemen. We dachten dat we daarmee een grot stap vooruit in de beschaving maakten. Als we die achterlijkheid van geloven in een God maar eens achter ons lieten. Dan zou het veel beter gaan. De wereld is niet van God, maar van ons, van de natuurwetten. De zwaartekracht werkt ook wel als je niet in een god gelooft. Etc. De verlichting heet dat. Dat hebben moderne mensen nodig. Dan zijn we van dat geruzie van godsdiensten af ook.

Ook als u het niet zelf gelezen hebt, kent u wellicht de titel wel van het boekje “Hoe God verdween uit Jorwerd”. God verdween natuurlijk niet uit Jorwerd. Mensen lieten GOD voor joker staan. Mensen werkten Hem uit hun leven. Lieten Hem achter als een voorbije figuur; een antiquiteit. En we vatten dat als een lezenswaardig boekje op. Aardig thema voor gespreksavond. Maar Nietzsche werd er gek van. Niks: God verdween; niks: wij wandelden bij God weg; niks: wat zijn wij toch leuk modern en vooruitstrevend zonder God. Maar: God is DOOD; WIJ hebben Hem gedood.

Daarmee heeft hij een punt. Nl. dat je niet maar vrijblijvend over zo’n aardige tekst van Jezus kunt debatteren: Geef God wat van God is. Want als we de wereld als los van God zien, gaan we een DODELIJKE weg op met onze medemensen, met de natuur, met de grote en de kleine krachten van het heelal. Dan doden we God.
We behandelen de schepping en ons leven als ‘van God’ of we helpen het naar de ratsmodee. Zo veel mag nu wel duidelijk zijn.
Daar zit weinig tussen. Rampscenario’s waar je maar kijkt. We zijn met die verlichting inmiddels niet echt iets opgeschoten; we zijn van die seculariteit geen gelukkige mensenfamilie geworden. Wij vooruitstrevende, moderne mensen storten ons van de ene in de andere crisis. Dat zou ons toch aan het denken moeten zetten, dat we op een foute manier bezig zijn. De crises zijn geen smetjes die even weg gepoetst moeten worden, ze zijn een verkeerde RICHTING. Laten we dat geweldige verstand van ons nou eens gebruiken.

Onze modern heidense vrienden willen dat we God vooral achter onze voordeur houden; tussen de geraniums zal ik maar zeggen. God zou niks over onze samenleving te zeggen hebben; die zou niet ‘van God’ zijn. En je ziet waar we terecht komen! Ga er niet in mee! Onderscheid je door WEL voor zegen en heelheid van de schepping te gaan.

Die wereld in ons eigen beheer vertoont steeds meer zeer ernstige schroeiplekken. Maar we kunnen wel degelijk een ‘Pelgrimstocht van gerechtigheid en vrede’ gaan. De Wereldraad van Kerken heeft daartoe dringend opgeroepen. Laat het perspectief van een geredde wereld ‘van God’ niet varen. Houd het niet achter de kiezen; niet achter de voordeur; niet achter de geraniums.

Geloof in die opdracht: gigantisch zijn de rampen, ja zeker. Maar we zijn geen kneusjes. We zijn Beeld van God. Gebouwd op het doen van gerechtigheid en vrede. We hebben het nog best in ons hart. Net zo goed als we de verkeerde afslagen genomen hebben in de geschiedenis kunnen we de weg van Jezus gaan.

Weet u wat zo aardig is. De PKN is juist in Jorwerd weer een eigentijds KLOOSTER aan het starten.

droom van Nijkleaster Jorwerd

droom van Nijkleaster Jorwerd

Dat is een heel diepzinnig, warm signaal. In de stilte is God daar natuurlijk best. God is nooit weg; ook niet uit Jorwerd. Ook niet uit jou. We hebben God niet definitief verspeeld. We hebben God niet echt kunnen doden. Jezus staat op in jou en mij.

God is niet van jou, maar jij blijft wel van God!

Jij bent zelf ‘van God’. Eigendom. Niet slaafs bezit. Beeld ‘van God’! Amen.

Aanvangslied Psalm 96: 1,2,3 6,7 Staande
Glorialied; Eigenlijk voor Palmzondag. Lied 552.
Jesaja 45: 1 tot en met 7.
ZINGEN Psalm 98.
Mattheus 22: 15 t/m 22
lied 534
lied 146c: 1,3,4,7
Ter inleiding op gebden tekst van Jaap Zijlstra p. 1195 LB Herfst.
Slotlied lied 806 Staande

(preek gehouden te Rhoon, 19 oktober 2014 en Papendrecht, 26 oktober 2014)

Advertenties

Een reactie op Wat is nou ‘van God’?

  1. Pingback: Wat ‘van God’ is, ben je zelf. | Vrede is beweging

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s