Zondag Trinitatis: van God blijf je af… want Zij houdt van je

(Voor zondag Trinitatis. Gelezen  Exodus 34: 4t/m 7 en Mat 28:16 –  uit)

WAARDEVOLLE…,
Op uw identiteitskaart staat een nummer; een vingerafdruk, een sofinummer, foto, adres oid.. Ja. Maar dat is heel iets anders, dan uw identiteit. Dat is wel handig of erger voor de computer van de staat: als die ons om om haar moverende redenen nodig heeft kan ze ons zo makkelijk vinden. Dan kan ze ons uit elkaar houden. Maar onze echte identiteit staat daar natuurlijk niet op: dat is onze eenheid van wezen, ons eigen karakter volgens van Dale. Wat ons maakt tot wat we zijn, wat ons uniek maakt. Het is de vraag of er een identiteit van U ergens bestaat als U in slaap bent gevallen; maar iets in ons zoekt bij het opstaan alles weer bij elkaar, zodat we het zelf weer zijn. Dat is een ongelooflijk wonder.

Steeds meer mensen vragen zich steeds vaker beklemd titelloos af: “Wie ben ik helemaal? Wat is mijn identiteit? Waar sta ik voor? Wat vind ik van het leven? Vind ik überhaupt wel iets? Ben ik alleen maar hersenactiviteit? Wat moet ik met een leven dat ik niet gewild heb en met een regering waar ik niet op stemde.” De PKN worstelt ook hevig met haar identiteit. Maar wat maakt nou voor U zelf uit dat U lid van die kerk bent en niet zo maar een ‘ietsist’ of zo. Waar staat ze werkelijk voor en waar is dat dan bij U en jou aan te zien? Wanneer gebeuren er dingen waarvan U zegt: “Nu staan ze niet echt meer voor dingen waar ik in geloof?” Zo denken Joden en Moslims dat onverdoofd slachten bij hun identiteit moet kunnen blijven horen. Hebben wij iets dergelijks?
Ik kwam hier op, omdat de bijbelverhalen die we lazen over identiteit gaan. Het joodse volk vraagt zich te midden van de buurvolken constant af: wie of wat zijn we eigenlijk? En vrienden van Jezus doen dat ook als zij zich na Pinksteren de wereld in gestuurd weten. Wat is dan onze missie; wat is onze visie? Wat ben ik eigenlijk als gelovige? Wat is mijn kerkelijke identiteit? Wat maakt gelovigen tot gelovigen?
Daar zijn formele antwoorden voor, zoals de kerk die vast legde in belijdenissen; uitspraken; dogma’s. Dat is de identiteit van de kerk. Dat is goed hanteerbaar. Ook voor een populist die zegt dat we voor de christelijke identiteit van het Westen pal moeten staan. Wilders doet dat, maar heeft geen flauw benul meer van christelijke identiteit. DAAR BEN IK NIET GELOVIG VOOR!!

Maar waarvoor dan wel? Individueel kun je dat ook aan formele dingen ophangen: “Ik ben gedoopt”. Vroeger was je identiteit ook duidelijk als je aangaf: “Ik ben Gereformeerd”. Of: “Ik ga twee keer per zondag ter kerke”. Dat was scherp. Aan de buitenkant, maar nog in mijn jeugd zei dat voldoende. Het betekende dan toch maar dat je op een menselijke partij stemde; een goeie universiteit bezocht en een duidelijke krant las. Maar dat is allemaal veel ongrijpbaarder geworden. Terecht want het was steriel geworden; het mocht wel wat doorleefder en echt betrokken op de tijd waarin we leefden. En dus moeten we het gewoon weer herontdekken en nieuw invullen.
Mensen zeggen nu bijvoorbeeld: ‘Ik ga niet meer naar de kerk, maar mijn kinderen gaan wel naar een christelijke school en we bidden nog voor het eten’. Dat is er nog over van hun identiteit als gelovigen. En dan zet meestal de neerwaartse spiraal in, want langzamerhand weten ze niet meer waar die “C” van school of partij of kerk voor staat. Enz. Alle geloofsopvoeding gaat vrijwel ontbreken. ‘Ze moeten het zelf uitzoeken’, immers. Hun eigen identiteit vinden. Is ook lastig, toegegeven. Maar zo zijn de meeste moderne heidenen ook begonnen. De verloren zoon in de gelijkenis wist nog dat hij ergens, God weet, bij een Vader hoorde. Hij wist nog dat hij eigenlijk niks had met dat leven in overdaad en bij die varkenstrog. Hij wist nog dat de liefde van ZIJN VADER hem bepaalde als mens. Zijn kleinkinderen weten zelfs dat niet meer. ‘Ja, God, wat was dat ook weer; ooit; vroeger; ergens; iets?’

trinitaiskapelLuthKerkDordt

Trinitatiskapel van Lutherse Kerk Dordt.

Velen vinden dat de theologie, of de kerk, daar geen “leefbaar antwoord” meer op geeft. Want Zondag Trinitatis zegt dat onze identiteit ligt bij Drie-vuldigheid van God. Dat is het hart, de kern van geloven. Wij zouden horen bij een God die DRIEVULDIG is.
Velen vinden dat te gek voor woorden. Denken dat de mensen daar nu juist massaal ongelovig van zijn geworden. Dat is te moeilijk voor ons gewone mensen. Dus is dat de slechtste PR die de kerk kan bedrijven. Zo’n kolossale term. In de zin van hapklare brok is het inderdaad het einde. Het is geen Jip en Janneke taal. Malle kerk. ‘Je kunt er praktisch niks mee’, hoor je de mensen denken. De vriendelijksten onder hen vinden nog: ‘Nou, laat de theologen dat maar uitvechten; dat houdt ze uit de kroeg!’.

De kerk had een goede reden voor deze uit zijn krachten gegroeide term: Drie-vuldigheid. En meer dan uw boeren-geloofs-verstand hebt U niet nodig om het mee te maken. Ik ga U niet aantonen, dat het klopt; ik heb geen bewijzen dat God Drie en een IS. Ik ga daar niet over. Maar we kunnen er best wat mee in ons leven op onze aarde. Wij mensen doen er zelfs dom aan om het in het theologisch museum bij te zetten. Je moet je niet zo maar aanpassen aan het onverstand van je zelf of de buitenwacht. De tegenwerpingen zijn ook wel wat kinderachtig, mag je zeggen. Zo is het ook nog een keer.

Iedereen begrijpt wel, dat als er aan makkelijk antwoord is op de vraag naar Gods identiteit, zou dat natuurlijk al lang gegeven zijn!! Eigenlijk is alle menselijke term of wetenschap jegens God ernaast. Alle mensenwoorden over God houden iets van “het is maar bij wijze van spreken; net niet.”. Het begint niet pas moeilijk te worden bij “God is Vader, Zoon, Heilige Geest”. Het is al moeilijk bij de kribbe; het kruis enz. Geloof is al moeilijk bij kiespijn, moord en aardbeving, misdaad tegen de menselijkheid. ‘Als je daar niet zo nu en dan je verstand bij verliest heb je blijkbaar geen verstand om te verliezen’, zei een wijs man. Of neem het feit dat er een aarde is en niet niets. Daar heeft ook nog niemand een woord voor dat te snappen is. Maar het is wel geweldig! En dat heeft wel alles te maken met ons leven; met wie we zijn; met onze identiteit.

Het dogma van de drie-eenheid betekent dat er GEEN SIMPELE ANTWOORDEN OVER GODS IDENTITEIT BESTAAN. Van God blijf je af…. Want HIJ HOUDT VAN JE. Je pluist God niet uit. Je definieert God niet. Maar je WANDELT met God. Wij bepalen Gods identiteit niet; we vogelen niet uit hoe Zij in elkaar zit. Wij gaan daar niet over. Zo doen ze dat in de Bijbel ook; soms op het naïeve af. Gods Identiteit is geen formule, die WIJ kunnen vast stellen. Gods identiteit is geen wetenschappelijke uitkomst van geleerden, maar geheim van vromen. God is geen stand van zaken, maar een kracht waar de aarde LEEFBAAR van moet worden. Met minder kan het echt niet toe.

Iedere keer als men ONDER dat niveau bleef, gingen mensen hun EIGEN gelijk verabsoluteren; en daar zetten ze God dan achter. We hadden Haar nodig voor onze maffe of loze zaakjes. De kerk wilde de mensen tegemoet komen en God makkelijk maken. Dan kon God mooi willen wat WIJ willen! Ja, zo kan ik het ook, moet je dan denken. Als je god snapt heb je Hem per definitie niet begrepen; want dan heb je een god naar JOUW idee geschapen ipv dat JIJ naar GODS beeld wilt leven.

En denk niet dat dat theorie is. De nazi’s hadden niks meer met de DRIEVULDIGHEID, met God waar je af moet blijven en flansten daarom de god van hun eigen bloed, ras en bodem op hun riemen; die konden ze tenminste snappen. DIE gaf hun het grootst mogelijke gelijk om miljoenen joden van hun bestaan te beroven. Ze leefden niet meer met de DRIE-ENIGE GOD, maar met hun stamgod; en zo was het ook gegaan in de kruistochten, zo gaat het weer in genocides en overal waar de enige god die men begrijpt de markt is, de kijkcijfers. Als de naam van de drie-enige God niet meer uit kan komen boven de stem van (ook christelijke) kiezers die aan de macht willen zijn, worden mensen met ongewenste identiteit uitgesloten. Die horen er niet te zijn. Als je een God invult anders dan Hij wil zijn, wordt de aarde onleefbaar. Ze durven uit naam van een misverstane god zelfs dreigen met atoomwapens die Gods hele wereld ten einde brengen. Hoe weinig kun je begrepen hebben van je gelovige identiteit. En hoe bleek is de identiteit van een kerk die daarbij een andere kant uitkijkt.

Het kan gelukkig ook anders. Hebt U dat meegekregent? De hele wereldkerk was in 2011 op een Vredesconferentie bijeen, op Jamaica en daar gaven ze als slotboodschap mee: OORLOG IS ILLEGAAL. Dan lig je eindelijk weer in lijn met Gods reddende, scheppende identiteit. Goeie ouwe kerk, die het wel begrepen heeft!
De volstrekt onbegrijpelijke formule dat God net zo zeer EEN is, als dat Hij DRIE is, zegt eigenlijk niet meer dan: “Wij gaan NIET over God”. En dat is GOED!! Wij kunnen Hem of Haar niet in een hanteerbare term onderbrengen. Maar God IS WEL WIE HIJ IS ; dat merk je aan onze OMGANG met Hem. Het dogma van de drie-eenheid geeft aan dat Gods GEHEIM zo zeer het Geheim van GOD is, dat wij daar af hebben te blijven. EN DAT WIJ DAAR PRIMA MEE KUNNEN LEVEN…EN DAT HIJ ONS DAAR PRIMA MEE OP WEG KAN STUREN.

Zoals we lazen in het slot van Mattheus. De God van de filosofen en van de moderne heidenen, kunnen we wellicht missen, maar niet de “God van Abraham Izaäk en Jakob: Vuur. God , niet van filosofen en geleerden. Zekerheid. Gevoel. Vreugde. Vrede. God van Jezus Christus”. Aldus Pascal. Goed om het daar eens per jaar eens apart over te hebben. Want dat wil wel eens achter de horizon verdwijnen.
Nu lazen we ook in Ex 34 van een herstart na het debacle met het Gouden kalf. Aaron had God makkelijk willen maken! Ze hadden God vast gelegd in een Gouden Kalf. Dat was hun manier om Gods identiteit vast te leggen. Dan kun je een god naar je hand zetten, vonden ze. Misschien niet eens zo’n gekke gedachte, want iedereen dacht zo. Iedereen wil wel een god als een geheim wapen in de gelederen. Maar dan is God per definitie niet meer GOD! Dan raken de levenswoorden van God dus onklaar. En Mozes had de eerste versie van de twee stenen tafelen met de tien geboden aan gruzelementen gegooid. Ze hadden er geen hout van begrepen wie God is. Hun gedrag leek NERGENS op. Dan ben je je identiteit als volk van God kwijt; dan ben je door ieder ander volk te vervangen.
Nu gaat de breuk hersteld worden. Mozes brengt verse stenen platen. God graveert er de Tora nog eens in. En als onderdeel van de HERSTART roept God dan zijn naam uit. We lezen   ‘En de Here daalde neder in een wolk, stelde Zich daar bij Mozes en riep de naam des Heren uit.’ Maar we horen geen naam, bijvoorbeeld: Jahweh, Eeuwige, Almachtige. Ook geen titel: Vader, Koning, Opperwezen, Heer der heerscharen, oid. Ook niet Drie-enige: Vader, Zoon, Geest. We horen geen naam, maar een program. Geen definitie maar plannen. Gods naam is betrokken op wat er met mensen moet gebeuren.
Gods “eigenschappen” zijn aktiepunten : “barmhartig en genadig, lankmoedig, groot van goedertierenheid en trouw, die goedertierenheid bestendigt aan duizenden, die ongerechtigheid, overtreding en zonde vergeeft; maar de schuldige houdt Hij zeker niet onschuldig.” Vandaar dus de illegaliteit van oorlog. MOI totaal 4 zachte randen Die komt daar vandaan! Deze eigenschappen van God zijn even zo veel opdrachten aan de mensen. DAT moet er nu juist te beleven zijn in het Beloofde land. Daarom gaat je identiteit terug op deze God.

Zondag Trinitatis. Het lijkt super-theologie. Alsof God in een definitie wordt vastgelegd. Neen, God ligt nu juist NIET vast. God brengt IN BEWEGING. We hebben op Pinksteren gevierd dat WIJ MONDIG zijn. Wij hebben niet het laatste woord OVER God, maar wij ZIJN het ultieme woord waarmee God zijn verdwaalde mensen WEL wil doen. Dat is Gods plan; daar is Jezus aan gestorven; dat verlevendigt zijn Geest in ons. Daarmee gaan wij eenvoudigweg bescheiden het verschil maken. Zoals met die simpele profetische woorden: oorlog is illegaal.
Maar wel een kerk met een lied dat klinkt naar het wezen van God. PSALM 150. WE ZONGEN VAN GODS ONGEMETEN WEZEN. Want wij meten Haar niet uit. Maar wel zingen. De psalm staat bol van de muziekinstrumenten. ALS ER MAAR MUZIEK GEMAAKT WORDT. Alles uit de kast. En dan de climax!! Als je alles gehad hebt … dan krijg je nog: “alles wat adem heeft” love de Heer. Dat zijn de mensen met longen als stoommachines en de benauwde mensen met hun laatste adem. Dat zijn koren, solisten, zanggroepen, festivals. Gewoon alles. Ook de dieren die “er geen woorden voor hebben”. God is niet in een woord te vatten. Niet in een formule. Ademloos vermoeden we dat God over de grens ligt van wat wij konden verwoorden. En dat die Eeuwige ons erop uit stuurt om zijn getuigen te zijn in Songs of Peace. Liederen van Vrede die onze identiteit kleuren. En onze daden richten. Amen.

(gehouden te Papendrecht 16 Juni 2011)

Advertenties

Een reactie op Zondag Trinitatis: van God blijf je af… want Zij houdt van je

  1. Pingback: Beetje balorig… | Vrede is beweging

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s