Om zijn naam te troosten….

In mijn gedachten was het Barnardlied 993 me al lang vertrouwd. Maar het blijkt toch nog niet in het Liedboek van 1973 gestaan te hebben. Dus er zijn geen aanwijzingen te vinden in het Compendium bij dat Liedboek.
Zingend Geloven deel 2 leerde het me zingen. (157) In de rubriek ‘kerk in de wereld’. De Naam hier nog met een hoofdletter.

In de 3e strofe vinden we de uitdrukking: “om zijn naam te troosten”.
Het couplet in zijn geheel gaat als volgt:

“‘t Westen en het Oosten
voor- en nageslacht
om zijn naam te troosten
zijn zij aan gebracht.”

Grammaticaal

Mensen van alle plaatsen (Oost en West) en alle tijden (voor – en nageslacht) zijn onderwerp van troosten. De Naam slaat dan op God zelf, zou ik zeggen. En ‘aangebracht’ zal vanwege het rijmen een werkwoord als ‘scheppen’ vervangen.
Is het te dichterlijk? Alleen dat?
Waar zie je je zelf dat doen?  Wat is het voor handeling?
Waar laat God zich troosten; tegen welk verdriet?

Het lied als geheel

Het onderwerp is duidelijk: Samen. En: op de aarde.
Barnard laat ons van die wereld zingen als ‘beloofd land’. Dat is mooi.
(Dat is wel tegen de moderne heiden, die alleen weet van een ‘te berekenen land’. Geen beloftes maken de dienst uit,maar onze harde wetenschap.
Of zgn ‘algoritmes’.
Wat daar niet in kan meedoen, bestaat vervolgens niet.)
De centrale gedachte van Barnard lijkt me: Land is pas beloofd land als je het samen bewoont en beleeft. Als je Barnard zou door vragen, zou hij volgens mij zeggen: “Beloofd land, anders hoeft het voor mij niet”.
Maar ‘samen’ bestaat uit onderdelen die ‘vijandig’ (kunnen) zijn. De tegendelen zijn door God zelf geschapen. Die zal Hij niet verlaten. Het is de structuur. Dialektiek zou je kunnen zeggen. Yan en Yin. Soms op de noemer van aanvullend (Oost en West); dan weer als voor- en nageslacht; dan weer als (aartsvijand) Egypte en Israël; dan weer als stem en tegenstem. Dan is verzoening een belangrijk item.
Hoe gaan dan kerk en wereld om met elkaar? Als tegenstrevers?

Spiegel dus voor de zingende kerk. Wat heeft de kerk een verleden van ‘gij hoort er niet bij’! De ivoren toren van het enige gelijk, bv heel ingrijpend over duo’s als lichaam-ziel; geest-materie; zonde-genade. De kerk wordt steeds getest op haar warme diaconaat en op haar ferme profetie. Zij loopt immers met beloften rond!
De kerk zweert samen met de wereld omdat zij zelf en de wereld aan vele kanten bedreigd zijn. De wereld zelf wordt verknutseld en verspeeld: als we niet samen weten te leven.

Barnard weet van vijandschap die God verzoenen zal. Verzoenen is niet hetzelfde als opheffen van de tegenstellingen, denk ik. Wel van de onvrede. Van de haat, vijandschap.

Ik kom bij mijn naspeuringen een notitie tegen van de uitgevers van Zingend geloven nl. dat het lied hoorde bij Genesis 34 e.v.. Die informatie is in het nieuwste liedboek komen te vervallen.
Dat is een aanwijzing  dat het element ‘Samen’ zou kunnen slaan op de stam van Jakob die op een of andere manier  samen moet leven met de lui van Sichem. En er wordt over verzwagering gesproken. Die trouwens in stromen van bloed gesmoord wordt. Dat maakt het misschien wat ver gezocht.
Als het klopt, kan Barnard blijkbaar slechts een protestlied gedicht hebben: Niet met uitroeien, maar SAMEN..!

Barnard varieert nog een paar keer op “N/naam”. Naast “om zijn Naam te troosten” in vers 3, komt vers 4 met: “Om zijn naam te prijzen”; en vers 6 heeft: “Nieuwe namen noemen”. Kan wel verwijzing zijn naar het kind van Rachel dat van zijn moeder de naam Ben Oni krijgt. (Gen 35). Ongelukskind zou dat kunnen zijn. Maar zo wil zijn vader hem niet op het leven los laten, die hernoemt hem Benjamin, zoon van mijn rechterhand. Als een bezwering van het onheil wat hij veroorzaakte met zijn nieuwe leventje: zijn moeder sterft er aan. Maar in het gedicht/lied is God naamgever.
Of moeten we heeeeel lang doorzingen tot we bij de nieuwe namen van Openbaring 2: 17 zijn?

De Naam troosten

Hoe doe je dat: Gods naam troosten? Tegenstellingen verzoenen,- ja; we zullen er nog handen vol aan hebben. Maar troosten we ‘de Naam’ daarmee? Ik heb het toch goed dat  ‘De Naam’ staat voor God zelf? Is het dan een variant op wat we in Psalm 103 vers 1 zingen: “Zegen, mijn ziel, de grote naam des Heren ”

Ik ken een rabbijns verhaal dat misschien in de buurt komt. Het vertelt dat de Eeuwige – gezegend de Naam – ontroostbaar is als Hij bij de Rietzee Farao’s leger op de oever ziet liggen. De dienstengelen zijn verbaasd: Uw volk is toch bevrijd. Dan antwoordt de Eeuwige – gezegend de Naam – : “Maar de Egyptenaren zijn wel mijn schepselen”.
Ik voeg er die Bijbelplaats aan toe, die zegt dat ‘het God berouwde dat Hij de mens gemaakt had’. Genesis 6:6. ‘Het smartte Hem in zijn hart’. Er is dan wel sprake van verdriet bij de Eeuwige, maar niet van troosters. Dat komt later wel: onder de Regenboog.
En: God had berouw over zijn onheil over Ninevé; en over de aanstelling van Saul tot koning. Dus het verdriet van God is wel een gangbaar gegeven in de Bijbelse voorstelling. Belangrijk genoeg om overeind te houden tegenover de Grieken die vinden dat God niet kan lijden; aan niks.

Mijn vriend Arie zei terecht dat de Naam is: Ik zal er zijn. Hij is de verbindende tekst tussen de tegendelen. Zo komen we ook bij de laatste strofe.

“Kerk en wereld samen
vasteland en zee,
worden ja en amen,
ja uit ja en nee”.

Zeer intrigerend. God zegt “JA” tegen zijn schepping. En “AMEN”. Zo is het. Hoor daarin ook : “Ik ben er / het”. En hoor ik daarin ook dat God “NEEN” moet zeggen tegen de chaos bv. God valt niet samen met  het geweld van zijn schepping. God is geen natuurlijk gegeven. En zeker valt Zij niet samen met het kwaad dat wij aanrichten, maar als ‘natuurkracht’ / onvermijdelijk afficheren.

Daar wordt Zij blij van

Misschien slaat het troosten dan niet op verdriet, maar is het een erg dichterlijke uitdrukking voor : “daar wordt Zij blij van”. God verheugt zich in schepping. Als de tegendelen die Hij geschapen heeft Hem blij maken. Om zijn naam waar te maken hoor ik daar ook in. Als wij dus ook leren op de juiste tijd tegen de juiste dingen/trends  ‘neen’te zeggen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s