Kerst ‘van de beginne’

In 2016 hoefde ik zelf niet te preken met Kerst. Heb me toen wat meer  dan anders met Johannes 1 bezig gehouden. Ik maak er een paar afleveringen van. Eerst maar een paar gedachten die overeind gebleven zijn uit de enige preek die ik erover terug vond. Beetje bewerkt. Daarna wat inzoomen op details.

Ik zet in bij de twee-sporigheid van Kerst. Het ene spoor van de ‘dichtbije’ dingen, en het andere van het ‘grootse’. Net als bij schaatsen heb je beide nodig om vooruit te komen. Of denk aan twee rails.
Bij het eerste spoor hoort : “Ik kniel aan uwe kribbe neer”. Heel menselijk, emotioneel wellicht; aansluitend bij een heel menselijke laag in je hart. Meestal zijn we er te stoer voor: “Ik kom tot U en breng U, Heer, wat Gij mij hebt gegeven.”

eenreddergeboren2

Een redder geboren.

Maar het is heel wezenlijk bij Jezus’ geboorte dat jij en ik dat heel simpele weer vinden. Geen poehah, maar dat ik een beetje licht mag voelen en uitstralen. Dat is HAALbaar, dat is binnen ons bereik; niet te groot. Dat kunnen we aan. Bij dit spoor horen de gedichtjes bij de kaarsen; het herderslied; een stemmenspel, kinderliederen. Het eerlijke ‘ophef en vertier’ van vrome mensen. Blij zijn omdat je kinderen hoort zingen op Kerst. Geneer je niet! Dit moet misschien weer voor een heel jaar genoeg tegengif zijn tegen de wolkenkrabbers en te foute auto’s en de miljardenprojecten. Tegen het grote wereldleed.
Schaam je vooral niet, als DAARIN tot je doordringt, dat Jezus JOUW Heiland is. Deze vroomheid van klein-formaat zul je nodig hebben tegen de tegenwind van onze onWIL en onze onMACHT. Het zijn de koek-en-zopie-tentjes waar we op adem komen tijdens de
barre schaatstochten van het leven.

niettezeggen05

Onzegbaar land

Maar er is ook een ander spoor. Dan gaat het niet over ik, kleine kring, blij, kinderen, maar over alle volken; heel de aarde; de verste landen; KONINKRIJK VAN GOD.  Met minder kan Kerst niet toe.
Dat is veel groter dan ons kleine bestek. Dan krijg je een paar kluiven op je bord als: Het gaat op kerstfeest om het recht der ARMEN. Jezus’ geboorte als inzet van God tegen HET KWAAD van een godloze CULTUUR.
Dit is ook de lijn van : GOD; verhevenheid; kosmos; onnavolgbaarheid; wonder van God.
Ons koek-en-zopie-tentje onderdeel van het HEELAL.

Johannes 1 hoort bij die 2e lijn. Dit durf je toch niet goed te lezen op een volkskerstzang. We lezen dan doorgaans liever Lukas 2. Johannes 1 kan als verhaal niet concurreren met Lukas 2. Het zal de preekwedstrijd van Trouw niet winnen!
Het boeit je ook niet als een verhaal. Het sleept je niet mee. Het zet je eerder even stil.
Johannes  gaat niet langs de ons zo vertrouwde plaatsen van Nazareth en Bethlehem. Je komt er ook die grootmuilen van keizer dit en stadhouder zo niet in tegen. Dus is het wel even knipperen met je ogen, of je hier nog wel op Kerstfeest bent. Geen ossen en ezels en herders en schapen. Maar alleen de grote lijn van ‘LICHT DAT DE DUISTERNIS AAN KAN’.

Je kunt zeggen, dat je in Johannes 1 niet wordt afgeleid. Het gaat meteen meer om de INHOUD van het verhaal, dan om de aankleding. Je loopt niet het gevaar om te blijven steken in een bevalling die op een wat media-gevoelige wijze plaats vond.
Je loopt anderzijds wel het gevaar om je te verslikken in die grote woorden :

‘HET LEVEN VOOR DE MENSEN’.

‘HET LICHT dat in de duisternis schijnt’.

‘HET WOORD DAT VLEES GEWORDEN is.’

RuitAnnunciatie2

Maria boodschap

Hallo, zijn wij er nog?

Wel,  de kern daarvan is juist DAT HET GROTE VAN GOD ZICH DEFINITIEF AFSPEELT OP ONS POSTZEGELFORMAAT. God heeft niet meer nodig dan die paar vierkantecentimeter van mensenbestaan om erin uit te drukken dat leven het voorteken LICHT heeft. Gods grootheid is geen vijand van ons kleine formaat bestaan.

En als ik alle spannende verhalen van herders, Jozef, engelen en wijzen gehad heb moet
ik toch even stil gezet worden en beseffen, dat ik voor Gods GROOTHEID naar de mens Jezus van Nazareth kijken moet.
“Als ik dat wonder vatten wil…  dan wordt mijn geest van eerbied stil”. (Ad den Besten, vorig liedboek 146: 4)

Wij hebben immers de heidense neiging om VAN DE KLEINE MENSEN AF te kijken, als we God in het oog willen krijgen. Dan maken we een opklimmende reeks van: wij zelf stellen niks voor, maar ons vader was al een hele knaap; en er zijn nog veel grotere: bv. de koning der Belgen; en die wordt nog weer overtroffen door die mijnheer die Microsoft op de markt bracht, en deze kanjers dan vermenigvuldigd met een miljoen of zo, en dan heb je god bij benadering.
Gods grootheid is juist niet ons bestaan vermenigvuldigd met een duizelingwekkende factor x; maar ons bestaan GEDEELD.
Je moet voor de grote God niet met je rug naar de nietige mens gaan staan. Iets spectaculairders dan een pasgeboren nieuw mensenleven gaat het niet worden. En dat is NIET beledigend voor God. Want het Woord is vlees geworden.
Namelijk dat van ons.

We denken nog wel eens dat Kerst een VERKLEEDpartij is van God. God fopt ons ahw: je denkt dat je het kindje Jezus ziet, maar het is de Heer der wereld en dat is iemand heel ANDERS. Ik ben het met u eens, dat zouden we kunnen begrijpen.
Daar zijn ook liedjes van. Maar de echte boodschap van Kerst is toch dat Jezus geen TRUUC van God is, maar Gods WERKELIJKHEID.
Hij woont er midden onder ons. Die twee lijnen van (grote) God en (niet eens zo kleine) mens vallen in Hem samen.
En trek dat nu eens door.

Ons grootste probleem hoeft nu niet meer te zijn OF GOD WEL BESTAAT of zo! Je hoeft voor God niet meer iets supers uit te dokteren. Meer dan een kind worden, een mens, een dienstknecht hoeft voor God niet.
Steeds duikt er weer een hard bewijs dat God niet bestaat op, ‘want zijn mensen staan bij miljoenen in de vrieskou. Het wordt wel het ‘bewijs uit het ongerijmde aantal SLACHTOFFERS’ genoemd. Dat is geen echt bewijs; maar slechts het bewijs DAT WIJ leveren. Daarmee is wat God betreft slechts bewezen dat HIJ ook in die vrieskou staat! ZO werkelijk is Hij MENS geworden.

Dat moet ons wakker schudden uit een evt. te romantische kerst.
Nou goed, je kunt van Hem heus wel die mens maken, die het ook niet gered heeft. Of een god die te ver weg is om last van te hebben. Maar als je beter nadenkt ga je begrijpen: HIJ WAS DE MENS DIE NERGENS SLACHTOFFERS heeft gemaakt!!

Dat lijkt me ‘OORSPRONG EN DOEL EN ZIN’ VAN DAT LIEVE WOORD VAN GOD: JEZUS.