Kind als undercover van Jezus. Vredeszondag 2015

Ik hol eerst maar even door naar dat warme slot van het evangelieverhaal vanmorgen. Marcus 9: 30-37. Mooi plaatje. Jezus en dat kind. Je loopt er zo mee weg.

wie een van deze ontvangt

wie een van deze ontvangt

Ouders en grootouders putten zich uit in koosnaampjes. Prima. Vooral doen. Ja, vooral doen: dat (klein-)kind kan niet vaak genoeg van je merken dat je het liefhebt; dat het  gewenst is; dat het (ook na al die jaren) gewenst en welkom is. Tegengif tegen die heel heftige, niet romantische beelden van een kind op het strand, dat opgenomen werd toen het te laat was; beelden van kinderen als zwerfvuil in een eindeloze vluchtelingen stroom. September 2015
O, wat waren  ze welkom in de Europese landen die aan de wapens verdienden die hun land kapot hadden geschoten.
We dachten zelfs dat die beelden nu echt het verschil zouden gaan maken. Een ommekeer op de lijdensweg.

Ja, die lezing van vandaag heeft het eerst over LIJDENSWEG.
Jezus is onderweg. Laten we zeggen als pelgrim naar een Paasfeest in Jeruzalem. Ingetogen: als echte pelgrim doet Hij: bezinning, inkeer, onderricht aan zijn vrienden.
Die snappen het niet.
Dat het fout met Hem afloopt.
Dat Hij zal opstaan.
Het komt niet helemaal binnen.
Van dat eerste snap ik nou weer niks. Want ze kunnen toch op hun vingers uitrekenen dat het met een type als Jezus nooit goed af kan lopen. Hij staat zo dwars op de mainstream. Hij is zo anti alle gebruikelijke foute spelletjes die door de vette meneren worden gespeeld. Hij heeft heel de leiding van het land vervloekt en bescholden,- daar lusten de honden geen brood van. Hij heeft de BOZE GEESTEN van zijn tijd de wacht aangezegd. Dan weet je: zo iemand komt daar niet mee weg. Boosaards komen overal mee weg dezer dagen.
Nou goed, misschien dat ze dat nog wel ergens bevatten. Misschien was dat de aanleiding om onderweg over de kwestie te praten wie de eerste was. Wie zou NA de verkeerde afloop waar Jezus hen op voorbereidde, de leiding moeten nemen; zijn nek moeten uitsteken?

Niet ontvankelijk verklaard

Niet ontvankelijk verklaard

Ik ga niet mee in de uitleg dat ze kibbelden over de vraag wie van hen wel de gebraden haan zou mogen uithangen. Dat is toch geen thema, als ze Jezus net hebben horen vertellen dat het slecht met Hem (en dus met HEN!) zou aflopen.

Opvallend is wel dat de leerlingen niet terug vragen: wat bedoelt U? Ze waren bevreesd. Hoe zo bang? Was de verhouding leerling-Meester dan niet optimaal? Of de verhouding Meester-leerling: Jezus zal wel gemerkt hebben dat ze vast liepen, maar Hij legt het ook niet verder uit.
Hij snijdt een ander thema aan. Hij had namelijk onderweg WEL gemerkt, dat ze het over iets hadden dat hen zwaar bezig hield. Maar ze komen er niet mee voor de draad, als Jezus ernaar vraagt.
Dan pakt Jezus zelf het thema van de grootste zijn maar aan. De branie, dan wel de eerst verantwoordelijke. Jezus wijst die eerste niet aan. De eerste is hij of zij die goed is in dienen; die laat iedereen eerst voorgaan, en dan komt hij zelf pas. Hij loopt niemand voor de voeten. Ze blokkeert niemand.  Laat de ander tot zijn recht komen.

Nu dan dat kind. Het zal er eentje geweest zijn van de familie waar Jezus te gast was. Hij zal wel gewoon zijn ding hebben gedaan; en dan staat hij in eens model te wezen voor …? De andere evangelisten gaan het dan over dat Koninkrijk van God hebben, als het gaat over het ‘ontvangen van een kind’.
Maar Markus, die we aanzien voor de oer-evangelist gebruikt die term juist niet. Hij zet het zo neer: het ontvangen/opnemen van een kind is gelijk aan het ontvangen/ opnemen van Hem. Ik hoor dat tegen de achtergrond van die woorden die Jezus net sprak: dat niemand Hem moest. Hij gaat als afgewezene op zijn Lijdensweg. Volstrekt niet ontvankelijk verklaard.
Zelfs zijn vrienden reageren niet in de trant van “Ja, maar u hebt ons toch! Wij zullen er altijd voor u zijn! Wij nemen u toch altijd op. Wij hebben u toch in ons hart gesloten!” Neen, hun niet snappen heeft toch de kleur van Hem laten vallen.
Maar Jezus heeft dus onderdak gevonden in dat joch.
Jezus undercover in een kind.

De moraal is bij Markus dus niet, dat wij de instelling van een kind moeten behouden/verwerven;  omdat dat pas de echte spiritualiteit van Gods Koninkrijk is. En dan rollen er trefwoorden over de toonbank als: openheid; naïveteit; onschuld; dromen; avontuur.
Je hoeft bij Markus niet te worden, zoals een kind is. Bij hem is het kind geen onderwerp, maar lijdend voorwerp. Jezus zelf wil opgenomen zijn in een kind.

Verhaal-technisch sluit de act met het kind niet aan bij het direct voorafgaande vers over ‘de leider, de eerste, moet aller dienaar zijn’. Als tegenbeeld. Zo doen de andere evangelisten het.(en die kant gaat Markus 10:15 op).
Dat kind als  lijdend voorwerp neergezet door Jezus, lijkt mij beter aan te sluiten bij vers 31, het onderwijs over het verworpen worden. Bij Jezus die zich NIET ontvangen/ opgenomen weet.

Misschien kan dat stuk exegese beter niet van een kansel. Is dat het voordeel van een blog, dat het daar wel kan?
In elk geval : wat komt er nu op ons af, als Jezus – op zijn lijdensweg – opgenomen wil zijn als een kind?
Het jaagt onze verantwoordelijkheid enorm op, zou ik zeggen.
Er is nogal wat in onze wereld te verbeteren, eer kinderen volop welkom zijn. Denk aan de fossiele brandstofindustrie: die misgunt hun zelfs de lucht in hun longen.
Als je dan het voortouw neemt wanneer Jezus wordt overgeleverd, las je dan de eerste wilt zijn zoals Hij vertelt, –  dan om dit soort grote mensen dingen.
Vrijblijvend kinderen ‘nemen’ moet niet mogen. Al heb je geen middel om direct in te grijpen, indien wel…. Maar ze moeten wel schoon water hebben; en duurzame banen.
Nog een paar aandachtspunten:
– in hoe verre zijn kinderen strikt privé (bezit)? (het staat in een kring van omstanders).
– lange wachtlijsten bij kinderbescherming of jeugdzorg.
– kinderen staan symbool voor de vredessamenleving die we willen/verwachten. Kinderen hebben recht op vrede. Dat is meer dan het tamelijk platte ‘als ze het maar beter hebben dan hun ouders’. Zij houden ons de vraag voor of we wel alles inrichten zodat hun vrede ermee gediend is.
– kinderen worden blijkbaar nog wel eens ‘niet – ontvankelijk verklaard: andere zaken zijn tot doelen van de samenleving verklaard, om maar iets te noemen: de veiligheidsindustrie.
Hoe veel Jezus wil je opnemen?

20 september 2015.

Ik verwijs voor andere onderdelen van een viering graag naar PaxVieren