Paarse krokodil onder ons bed

Toelichting op de morgendienst van 29 April 2018 in de Morgensterkerk in Papendrecht. Ook te beluisteren. Via website PKN Papendrecht.

De verbondenheid tussen Christus en zijn volgelingen
is het thema van de gelijkenis van de wijnstok en de ranken.
Onze bedreigde wereld zou de vruchten moeten plukken van die relatie.

We hebben een eeuw achter de rug dat we van die relatie af wilden.
Met wetenschap en techniek. Zo van:

  • dan kan de bede wel uit de troonrede;
  • de Bijbel uit de tweede kamer en godbetert de nederlandse vlag naar binnen.
  • Niet meer naar de kerk;
  • alle zondagen koopzondagen.
  • Niks moraal in de politiek;
  • niks geloof in de techniek.

We doen het zonder zonder religie.
Omdat het kan.
Maar we zijn niet de gelukkige mensen familie geworden.
We hebben zelf een ’paarse krokodil’ onder ons bed verstopt.

Moesten we nu echt zo nodig zonder God en religie?
Toch maar aan de wijnstok blijven, lijkt me de strekking van deze dienst. 

Psalm 8 speelt een belangrijke rol:
je houdt je hart vast als we ons nog goddelijker maken.
Gaat de overmachtige mens zich aan
het geheim tussen Christus en de mens vergrijpen.

Waardevolle….,

Bij DeWereldDraaitDol lag een tijdje geleden het sensationele boek van Yuval Harari op tafel met de titel: SAPIENS. Ik heb nog geprobeerd te achterhalen wat het daar deed. Ze antwoordden: we hadden een citaat willen bespreken, maar het gesprek ging een andere kant uit. Maar het is en blijft een zeer verontrustend boek. Net als in een ander boek schrijft Harari over het raadsel Mens die bezig is de wereld dol te draaien.  Hij zegt met zo veel woorden : de ergste bedreiging van jou en je kleinkind zal de komende 40 jaar uit de hoek van de wetenschap en onze ongebreidelde techniek komen.  Dat is onze paarse krokodil. Dat komt nog eens bovenop die wapenhandel waar Nederland zo veel aan verdient. En waar die linkse rakkers zo tegen fulmineren.
Homo sapiens is bezig haar eigen paarse krokodil onder het bed te verstoppen. Een mensensoort vervangen door superbreinen. Door gewone bedrijven. Als je eraan kunt verdienen, waarom zou je dat dan niet doen?

Daar ligt dus nogal wat op tafel. En er zijn tegen de tijd dat het allemaal realiteit wordt miljarden mensen die dat niet hadden zien aankomen. Dat is voor dit moment nog het moeilijkste. Er staan ons ontzettende veranderingen te wachten, maar de meeste mensen zijn er niet mee bezig. Die zijn wat dat betreft full time op Meivakantie.

Eerst denk je misschien wel, dat dat geen thema voor in de kerk ( en de synagoge en de moskee.) is. Toch wel m.i. .  Want het geheim van het leven wordt bedreigd. En dan wordt het angstig. Er hangt een dreiging in de lucht WAARTEGEN HET EVANGELIE VERKONDIGD MOET WORDEN. Als je dat als kerk maar laat lopen, ben je geen knip voor je neus waard. Dan ben je niet meer dan een religieus genootschap. Dus vraag je af:  Wat geloof je straks nog als het zo ver komt? Heeft de kerk straks een woord voor de wereld? Of moeten we het zo ver niet laten komen? Hebben we nog tijd en geloof om onze wetenschap en techniek te herpakken?

Is dat Paasgeloof van ons daar tegen bestand? Of ‘draait de wereld ook wel Dol’  zonder God” want je hebt straks dat superdesuperbrein. Heb je nog contact met de bron, God?  Is er nog verbinding tussen rank en wijnstok?

Ik hang het graag op aan psalm 8a. Daar zongen we net: “Gij kroont de mens als uw bondgenoot, en maakt hem bijna goddelijk groot”. God, u hebt ons al ‘bijna goddelijk’ gemaakt. Maar met onze kunstmatige intelligentie gaan we straks nog veel verder…. Wij halen u met gemak in; laat ons nog een paar decennia meer wetenschap doen en dan lopen we u straal voorbij. We overtroeven u straks met gemak. We maken een upgrade van homo sapiens. U hebt ons gemaakt, maar wij komen met een verbeterde versie. Minder erfelijke ziektes, meer hersens; meer ledematen indien gewenst, meer kleuren, beter gehoor; een huid waar kanker geen greep op krijgt. superintelligentie. Dat soort dingen. En dan zul je eens wat mee maken, wat die allemaal niet kan. Maar wat IS die mens dan helemaal dat – ie zelfs een andere mens kan maken. Het wordt tijd dat de echte mens opstaat! Paastijd.

Hoor in die psalm 8 ook de opperste verbazing, verbijstering: ”God wat ziet u helemaal in ons?! Wat geeft U ons veel ruimte. Kunt u dat risico met ons wel lopen? Wij zijn u te machtig. Eerst al met die kernwapens waarmee we uw wereld tientallen malen naar de ratsmodee kunnen helpen; en straks een nieuw superbrein en nieuwe supermensen-soort. Wat is de mens helemaal dat U zo royaal over hem denkt!
We nemen met de nieuwe mensensoort afscheid van U. Niet om het een of ander, maar gewoon: OMDAT HET KAN. U wordt bedankt voor de miljarden jaren kosmos tot nu toe, maar we kunnen het nu wel zelf. Zo goddelijk machtig hebt U ons blijkbaar gemaakt. U had het natuurlijk al aan zien komen! Voorzienig als U bent.

Maar tegelijk moeten we ons realiseren : “Onder ons bed zit die paarse krokodil van de angst en moeten we bang zijn dat we er geen greep meer op hebben. We kunnen het straks, maar weten er niet echt raad mee. Ontwikkelingen van internet, biotechnologie, ruimtereizen, sleutelen aan genen en menselijk erfgoed,- we kunnen het, maar we kunnen het ook niet stoppen. Straks lopen er kinderen rond die royaal 175 jaar mee kunnen. Straks zijn er meer robots dan er mensen nodig zijn. Wat moeten al die overbodige mensen dan? Wat is de mens dan?
WE ZIJN NU AL NIET GELUKKIG!

Dan kruipt de gelovige gemeente bij elkaar en vraagt zich ‘beklemd titelloos’ af: “Waar blijven we dan met ons hele christelijke geloof? Is dat overbodig? Of geldt die binding van de rank aan de wijnstok toch. Moesten we wel echt zo nodig zonder? Zoals ik al aangaf: de bede uit de troonrede; de Bijbel uit de tweede kamer en de nederlandse vlag naar binnen. Niet meer naar de kerk; alle zondagen koopzondagen. Niks moraal in de politiek; niks geloof in de techniek. We doen het zonder.
Of het heilzaam is, weten we niet eens.
Was die band tussen God en mens nu echt zo knellend dat we er beslist vanaf moesten?

“Als we maar bereik hebben!”
Dat is de enige verbinding die ertoe doet.
“Als ik niet op internet kan, voel ik me naakt.
Of nergens.
Als mijn ifone het af laat weten dan ben ik geen mens.
Ik MOET er 24/7 bij kunnen.”

Dat is zo’n beetje de sfeer waarin veel jonge en oudere mensen vandaag leven. Is dat het zoethoudertje voor consumenten, zodat bepaalde bedrijven ongestoord verder kunnen werken aan de opheffing van de mensheid?

De Bijbel leerde ons te geloven in de verbinding van de gelovige aan God. Het heet dan vaak VERBOND. Daar slaat die gelijkenis van de ranken en de wijnstok op. (We lazen Psalm 8 en Johannes 15: 1 t/m 8) Die andere, van de wijnstok Jezus en zijn Vader de wijnboer die snoeit, laat ik schieten vanmorgen.

Jezus de wijnstok en zijn ranken, de vrienden. Wijnstok en ranken lijken me inwisselbaar. Ranken ZIJN de wijnstok kun je zeggen. En omgekeerd. Om dat element zal het Jezus ook begonnen zijn: als je zijn vrienden, de ranken gezien hebt heb je in feite Hem gezien. De beeldspraak is duidelijk zat: een rank die los raakt redt het niet. Er moet verbinding blijven. De relatie tussen Jezus en ons moet onderhouden blijven.

Door in zijn woorden te blijven. En dat zegt Jezus ons verder niet voor. We moeten daar zelf inhoud aan geven. Daarom goed dat U vanmorgen weer hier bent. Want behalve de sociale controle: “Ik heb je gemist! Waar was jij nou?!” gaat het hier zondag aan zondag om die woorden van Jezus.
Die zouden voor heel ons leven moeten gelden. Ook voor dat leven dat bepaald moeilijker wordt nu. Wij mogen dat nog bekijken vanuit een tamelijk geriefelijk hoekje. Er zijn zelfs meer optimisten waargenomen dan pessimisten in ons landje. Wat moet je woest te worden om dat soort enquêtes! Maar dat is omdat we niet verder kijken dan onze neus lang is. Niet verder dan de crisis die we ACHTER ons lieten. Ja, zo kan ik het ook. Je moet ze naar de crisis die eraan zit te komen vragen: mensen die in het verkeer, in besturen, in wetenschap en onderwijs en overal nog zo matig presteren dat je ze beter door robots en superbreinen kunt vervangen. Bedrijven als Google, Amazone, Facebook, Tesla investeren miljarden in een wereld waar mensen overbodig zijn. Die zijn zo van God los dat ze de mensenvraag niet meer stellen: techniek is beslissend op alle markten. We kunnen het.

Onze kleinkinderen zullen voor het grootste deel geen baan hebben om een inkomen te verwerven. Zullen navenant overbodig zijn. 150 jaar lang of meer. Noem dat maar eens ‘voltooid leven’. Goed, we hebben daar wel poeder voor, maar geen oplossing. Sterf maar eens goed, als je een heel leven overbodig bent gemaakt. We stellen ons die bijkomende vragen nog nauwelijks. Dan moet je niet kletsen over 49% optimisten. Maar de wereld draait DOL! Niet omdat we zo slecht zijn, maar omdat we het kunnen. Waarom zou je er dan niet aan verdienen!

Dan moet de gelovige gemeente heel veel vrucht gaan dragen als het zo urgent is. Die vrucht zou dus het volgen van Jezus moeten zijn. Laat me dat zo mogen zeggen: “de doodsmachten weerstaan”. De wetenschap en techniek snoeien, breidelen. Die zijn te goed om ze hun dodelijke gang te laten gaan. De trend ombuigen dat we ons slaaf laten maken van wetenschap en techniek en hun dodelijke markt. Niet geloven dat je dat toch niet tegenhoudt. Neen, daar misleiden we onszelf mee. We hebben ZELF die paarse krokodil onder ons bed verstopt.

Ontken de doemscenario’s niet zo lang je als consument maar je natje en droogje hebt. Niet de andere kant uitkijken.

Vervolgens alle hens aan dek.Het stuurloze ruimteschip aarde kan met nog één gelovige meer misschien toch van koers veranderen. Want nogmaals: de Heer is waarlijk op gestaan.
Amen.

Advertenties