Si vis pacem para pacem.

AndersTVClose83.gif

Günther Anders op TV 1983

(“Sommige leiders van de vredesbeweging maken graag verschil tussen de goede “geweldlozen” en de boze “chaoten”. Maar zo makkelijk komen ze daar niet mee weg. Ook uit de rangen van beproefde vredesvechters komt protest tegen de domestisering van het verzet. Luister bv naar de 81-jarige Oostenrijkse filosoof en schrijver Günther Anders; Auteur van “Hiroshima ist Überall”. Hij is medeoprichter van de Europese “Anti-Atomtodbewegung”. Hij kreeg de Adornoprijs van de stad Frankfurt uitgereikt door OberBürgermeister Wallmann (CDU), Anders leverde een rede voor het 3e ‘Forum der Krefelder Initiative’, maar die beviel de toegesprokenen zo slecht dat ze het slot er af haalden.Het blad KONKRET publiceert de complete tekst1 van Anders. 1983)

Mededeling

In Wenen bevindt zich een (niet aan mij gerichte) brief uit het jaar 1957. Het slot luidt zo: “Wat de Duitse defensiepolitiek betreft, weet u wel, dat wij Sociaal-Demokraten atoombewapening consequent afwijzen. Wij zijn niet geroepen het tegenwicht met de Russen te vormen”. De brief is ondertekend door een lid van de Duitse Bondsdag, een zekere Helmut Schmidt.

Waarschuwing

Onlangs op Hiroshima-dag (6 Augustus, jab) hebben brave lieden – en niet slechts seculiere – ons beleerd: “Wie vrede wil moet bij zich zelf beginnen. Zorg eerst maar voor eigen innerlijke vrede in je ziel. En bewaar de vrede met je buurman. Als dat gelukt is, dan zal de uiterlijke, en algemene vrede helemaal vanzelf ook wel komen.” Zulke pogingen om ons sentimenteel te depolitiseren, moeten we afwijzen. Niets komt gewoon van zelf. Ook ik ben natuurlijk voor innerlijke vrede, en voor vrede met wie naast je woont. Maar of een stuk van Europa volgestouwd wordt met atoomraketten, of dat de knop waarmee die raketten afgevuurd worden ingedrukt wordt of niet, dat hangt niet van onze innerlijke gemoedstoestand af. Ook niet van of ik mijn buurvrouw verras met een potje jam. Maar alleen van onze politieke acties. Zij die ons alleen verwijzen naar innerlijke vrede en die met onze buren, bedriegen ons bewust en exploiteren religieuze gevoelens. Want ze willen ons met hun prikkelende woorden onderwerpen. Ze willen ons verhinderen om het leven van onze kinderen en kleinkinderen daadwerkelijk zelf ter hand te nemen.

Wij laten ons het recht om zelf voor ons en ons overleven handelend op te treden, niet uit handen slaan. Dat is nu juist democratie, – niet dat wij een macht die zich ondanks Vietnam (-oorlog, jab) als garantie voor democratie, vredeswil en vrijheid aanprijst, toestaan over onze soevereiniteit te beschikken en ons woongebied te veranderen in een kerkhof waar je vast op rekenen kunt. Wij laten ons niet verneuken! Wij gaan wat doen!

Stelling

De basis-leugen van de voorstanders van atoombewapening en die de Sovjet-unie ertoe gedwongen heeft om zich – zoals Reagan dat formuleerde: – kapot te bewapenen, dus zich in te laten met de waanzin van de nucleaire wapenwedloop,- de basisleugen luidt: “Door de atoomwapen wedloop is de vrede tot nu toe bewaard gebleven”.

Daardoor? Waarom daardoor? Maar tot nu toe – ondanks. Ondanks de wapenwedloop. Ze proberen ons wijs te maken dat dreiging de voorwaarde is geweest van vrede; en dat moet voor de toekomst ook zo blijven. Terwijl het zo is, dat zelfs per ongeluk de catastrofe zou kunnen losbarsten. Maar dan zijn ze of geestelijk in de war of gewetenloze gokkers. Of – en dat is wel het waarschijnlijkste – beide tegelijk.

Ons motto luidt niet meer: “Si vis pacem, para bellum” maar “Si vis pacem, para pacem”.

Er is een zeer grote kans dat het bij de uitbreiding van het wapenarsenaal en het oplopen van aantallen raketkoppen of de vergroting van de explosiekracht om een soort gekte gaat. Want deze mannen kunnen niet inzien, dat men zijn tegenstander niet doder dan dood kan maken. En ze snappen niet dat ze in een tijd leven waarin de comparatief niet meer geldt. Ze zijn – en dat geldt natuurlijk vooral voor de VS – volslagen behept met concurrentiedenken. Daarom kunnen ze niet meer begrijpen dat er prestaties kunnen bestaan, waarbij het zinloos is die te vergroten, – en dodelijk.

Stelling.

Dat het evenwicht gehandhaafd blijft – feitelijk loopt het op – dat afschrikkingsevenwicht is eigenlijk al een eerste aanvalsdaad. Want wie raketten heeft pleegt met zijn bezit chantage. Dat feit heb ik al een kwart eeuw geleden uitgesproken en gepubliceerd. En ik heb dat een Latijnse naam gegeven – om ze internationaal inzichtelijk te maken en te kunnen gebruiken: Habere est adhibere. – Hebben is gebruiken.

De staat in het Oosten, voor wie dat dreigen met atoomwapens bedoeld is, en tegen wie het spul gebruikt moet worden, als ze zich niet netjes gedraagt (in de van Reagan overgeleverde bewoording: “ if he does behave”) , die staat komt natuurlijk in de verleiding met dezelfde apparaten het haar dreigende gevaar te neutraliseren of het zelfs voor te zijn.

Stelling

In het Westen, in Engeland en Frankrijk staan ook raketten; die niet mee te tellen is een zo absurde idee als men een onredelijke eis een idee mag noemen. Amerika heeft nog niet eens de geringste poging ondernomen om een of ander logisch klinkend argument daarvoor te bedenken; of een uitvlucht. Reagan speculeert erop dat de miljoenen die door de massamedia als vragenstellers onklaar gemaakt zijn, ook de vraag : “Waarom eigenlijk niet meetellen?” niet zullen stellen. Maar hij zit er naast. Wij stellen die vraag. En we verwachten geen prikkelende woorden, niet maar uitroeptekens maar een steekhoudend antwoord.

Vraag.

Het anachronistische en nep-archaïsche woord “atoomschild” is op zich al een leugen. En het is een leugen te beweren dat door dit zogenaamde schild de atoomoorlog tot nu toe niet is uitgebroken. Wat van bewapening geldt, geldt net zo van het zogenaamde atoomschild.

In waarheid is de oorlog natuurlijk ondanks het zogenaamde reddende atoomschild niet uitgebroken. Als een kettingroker 90 wordt dan bereikt hij zijn hoge leeftijd niet door de sigaretten, maar ondanks deze. Wanneer Reagan, de Iron-Lady of Herr Kohl geloven dat ze ons aan kunnen praten dat ze ons tot nu toe voor het gevaar gered hebben, dan houden ze ons voor de gek. En wel op uiterst beledigende wijze. Want een gevaar van een aanval op Oost- of Midden-Europa is er daadwerkelijk nooit geweest. Voor zover de angst voor een atoomaanval door de russen Reagan niet aangepraat is, gaat het om een geval van vervolgingswaanzin of een lust om uit te roeien.

Bovendien wijst Reagan met zijn verkettering van het atheïstische Rusland , waarmee hij de fundamentalisten van Amerika in het gevlei probeert te komen, op volledig gebrek aan kennis van de geschiedenis, en argeloosheid over de werkelijke bedoelingen van de Sovjet-unie. Rusland is sinds de 18e eeuw, sinds Frederik II en Napoleon, steeds slachtoffer van westerse agressie geweest. Alleen al in onze eeuw drie keer. 1914, dan na de Eerste Wereldoorlog in het Balticum. Steeds was het lied: “Gen Osten woll’n wir reiten” nicht het Russische: “Gen Westen woll’n wir reiten”. En later was de Sovjet-unie slachtoffer van Hitler. – En dan waagt Reagan het ons te vertellen dat SovjetRusland er naar hunkert Europa te veroveren, en dat het dat altijd heeft gedaan. En dan lenen Duitse politici zich ervoor deze onwetendheid van een B-acteur te steunen en heel Europa aan de mogelijkheid van verwoesting bloot te stellen?

Vragen en voorstellen

Als je uitsluitend geweldloos verzet belijdt, betekent dat niet altijd alleen maar goedheid en religiositeit. Maar vaak ook angst. Hadden bijvoorbeeld de volken in de landen waarin Hitler in 1939 binnenviel geweldloos verzet moeten plegen? En als een paar dat inderdaad deden, deden ze dat dan misschien uit religieuze motieven, als Christenen of aanhangers van Ghandi? (Velen hebben zich daar nauwelijks moeite voor getroost, zoals bijv. de Fransen onder Laval, die zich beperkten tot “Operette-verzet genaamd “Drôle de guerre”.) Kijk uit dat we geen Lavals worden! Pas op dat we geen helers worden! En laten we tenslotte oppassen het momentum niet te missen! Moeten we beslist te laat komen? Zullen we pas dan tot werkelijk verzet besluiten, als de halve aarde al uitgemoord is? Is zwijgen bij de voorbereiding van een massamoord echt deugdzaam? Is nastrompelen of te laat komen iets positiefs? Net zo goed als tegenwoordig dokters preventief moeten werken, moet de huidige politiek preventief zijn. Werkelijk preventief. Niet zoals de Vietnam oorlog zogenaamd preventief was. Alsof het uitroeien van miljoenen Aziaten destijds gebeurde om nog net een aanval te voorkomen van Vietnamezen op Californië.

Of zouden de Vietnamezen, toen Washington de oorlog van de Fransen overnam, geweldloos verzet hebben moeten plegen? Hadden ze zich erbij neer moeten leggen en zich uit de jungle moeten hebben laten wegdragen? Evenmin mogen wij het daarbij laten.

“Si vis pacem, para pacem”. Als je vrede wilt, bereid dan de vrede voor.

Vermaan

Wij mogen niet achteraan komen hobbelen! We mogen niet meer met de armen over elkaar erbij staan en de voorbereidingen van de catastrofe aangapen, zoals toeschouwers bij een verkeersongeluk. Je ertegenaan bemoeien (Einmischung, jab) is het enige juiste Duitse woord voor Democratie.

Waarschuwing

Er bestaan een regering en een volk die op hun immense werelddeel de laatste 100 jaar geen oorlog hebben gehad – God zij dank – ; zij zijn absoluut geen ervaringsdeskundigen. Zij hebben de verwoesting altijd alleen maar in den vreemde beleefd of veroorzaakt, maar nauwelijks doorleefd.

Wij zijn niet bereid om de beslissing of wij, miljoenen Europeanen, voort zullen leven of niet, aan deze onervaren mannen over te laten, die niet in staat (willen) zijn om de ellende zich voor te stellen. (Die Europeanen laten hen behoorlijk koud ook al praten ze clichématig van “de waarden van het westen”.)

Europeanen, die bereid zijn het lot van ons werelddeel , en ons, de miljoenen inwoners en de hopelijk toekomstige inwoners van Europa in handen te leggen van deze fantasieloze mannen, dwz voor een zeker gebruik – dus voor een geheide verwoesting – dat zijn niet maar landverraders,- zij verraden een werelddeel. Zij verraden de toekomst.

Stelling

Een maand geleden heeft iemand in Washington gezegd dat de Sovjet-unie “decapitated” moest worden, een kopje kleiner gemaakt, dus. In het Oosten is van het onthoofden van het Westen nooit sprake geweest. Dergelijke tonen en uitdrukkingen heeft men nooit meer gehoord, sinds Himmlers beruchte lofprijzing op de massamoord in Posen. De man die deze woorden in de mond nam, heet Reagan. Als mensen hier met zijn mond spreken, stijgt ons het schaamrood naar de kaken. Wij denken vandaag de dag nog verbijsterd aan onze vaders en grootvaders, die zich nu precies 50 jaar geleden bij het Nazidom lieten inlijven. Gaan wij ons weer aansluiten? Dit keer op commando van een ander land, dat zijn agressiviteit en gewetenloosheid in Hiroshima, Nagasaki en Vietnam uitermate heftig heeft laten zien? Neen, we zullen ons daar niet nog een keer bij aansluiten. En op de vraag van Goebbels: “Willen jullie de totale oorlog?” zullen we dit keer niet “Ja” brullen, maar “Neen”. En niet slechts brullen, maar doen. Maar hoe?

Stelling

Puur verbaal verzet: schreeuwen, roepen en protesten ondertekenen – dat is natuurlijk onvoldoende. Niet minder onvoldoende zijn ook de slechts symbolische handelingen. Wie op het asfalt gaat liggen, de doden simuleert en wie zich als een lijk laat wegdragen, die doet evenmin iets. Ook die protesteert slechts. In plaats van met de mond met zijn lijf. Lijkje spelen is net zo koddig als soldaatje spelen van kinderen. Dit is ook geen serieus handelen.

Ook die drie meisjes uit Keulen, die me schreven dat ze een week lang geen hap zouden eten en de TV niet zouden aanzetten, handelen niet. Of liever: die geloven aan een volledig irreële in zeker zin “rare causaliteit”. Want er is natuurlijk geen direct verband tussen hun onthouding dus tussen dat niet gegeten broodje ham en de militaire afvuurinstallatie aan gene zijde van de Atlantische Oceaan. Geloof dat die private opofferingen werken, is puur bijgeloof. Dit pseudo-religieuze vasten levert volstrekt niets op. Het enige wat je ermee bereikt is de voldoening over je eigen goede daad. Die drie meisjes hadden even zo goed kunnen besluiten non stop broodjes ham te eten. Noch van het ene noch van het andere worden de militaire plannen iets gewijzigd.

De vertwijfeling van hen die onder alle omstandigheden iets willen doen, en liever iets doen dat volkomen zinloos is, dan helemaal niets, begrijp ik heus erg goed. Maar ofschoon moreel symbolisch, toch blijven deze acties happenings.

Nu pas, twintig jaar nadat deze schijn-activiteiten opdoken, begrijpen we wat happenings eigenlijk waren en zijn. Het was wanhopig spartelen van hen die puur verbaal protest niet voldoende vonden, maar die slechts schijndaden uitvoerden; deels omdat ze inzagen dat de werkelijke machthebbers een machtsoverwicht hadden waar je niet tegenop kon, deels uit echte religieuze terughoudendheid, deels uit religieus verhulde lafheid. Zo’n schijndaad was ook de aanval van de Groene politicus in Hessen Schwalba-Hoth op bevelhebber Williams, waarbij de aanvaller bloed dat hij bij zichzelf afgetapt had op het generaalsuniform spatte. Die actie moeten we niet daarom afwijzen, omdat ze onlogisch is, want als het echt oorlog is, bespat geen slachtoffer de dader – de situatie van Kaïn en Abel ligt heus achter ons – . Ook niet omdat deze daad “te ver gaat”. Af te wijzen is deze daad veel meer hierom, dat ze niet verg genoeg ging. Ze bleef slechts symbolisch – het bleef een happening. Wij moeten de aanstaande daders daadwerkelijk verhinderen binnen te dringen in de kringen van de aanstaande slachtoffers. Wie ons in gevaar brengt doet dat op eigen risico. Het is ook niet voldoende – al zou dat al een grote stap vooruit zijn – voor korte tijd een locatie als Mutlangen te blokkeren. Onze moed moet verder reiken; de tijd van intermezzo’s is over.

We moeten een begin maken met de werkelijkheid. Dat betekent: de blokkering van de poorten van de continu bestaande moordinstallaties, moet even continu zijn. Non stop.

De politie doet haar plicht om misdaden te voorkomen ook niet met tussenpozen, maar voortdurend – en gelijk heeft ze. Wij hebben hetzelfde recht op continuïteit, en daar maken we aanspraak op. Wij moeten de poorten van de moordinstallaties, en ook de wegen ernaar toe soms ver van de installaties zelf voortdurend onbruikbaar maken en houden. Opdat wij mensen niet vernietigd worden, moeten we de wegen die naar die installaties voeren blijvend saboteren. Blijvend.

Wij zijn waardevoller dan de Moordmachines.

Het beroemde gebod in het Boek Exodus luidt immers niet “Je moet moordmachines respecteren” maar “Gij zult niet doodslaan”.

Moordmachines zijn het niet alleen omdat ze in het land van de tegenstander miljoenen om kunnen brengen, maar ook omdat de tegenstander ze als eerste zal willen vernietigen. Mijn motto: “Raketlokaties trekken vernietiging aan”, geldt vandaag nog precies als 20 jaar geleden.

Vrienden, vreemden en vijanden, wie niet met ons is, is tegen zichzelf.

Anders gezegd: laat symbolen maar diep zijn. Laten we stoppen met diepte, laten we effectief worden. Dat betekent niet laten we geweld gebruiken tegen hen die deze ondergangsapparatuur installeren. Ook niet direct: laten we de verwoestingsmachines verwoesten. Maar – ik herhaal het – Laten we de mogelijkheden om deze apparaten te benaderen vernielen. Laten we hen die de vrede saboteren, saboteren!

Dit idee is niet nieuw: ik herinner aan een actie – of liever een niet-actie – van meer dan veertig jaar geleden. Toen ontdekten de geallieerden de waarheid over de vernietigingskampen in Polen. Meteen stelde men voor om de kampen te blokkeren. Dwz van grote afstand de spoorwegen naar Auschwitz, Maidanek etc te bombarderen en als ze hersteld werden weer te bombarderen en zo onbruikbaar te maken. Met die blokkade zou men de aanvoer van nieuwe slachtoffers – de mogelijkheid om met het moorden door te gaan – saboteren. Men stelde dus niet voor de kampen zelf aan te vallen: want dan zou men duizenden slachtoffers gemaakt hebben.

De geschiedenis moet maar uitmaken wie ingegrepen heeft zodat dit makkelijk uitvoerbare project niet door ging. In feite heeft deze saboteur zich nauwelijks minder schuldig gemaakt aan moord, dan Hitler en Himmler.

Evenzo mag deze sabotage zich niet herhalen – dus het na laten van de blokkade –

Vandaag niet!

Niet door ons!

1Werkvertaling zonder enige pretentie van jan anne bos. Cursivering G.A.)

Advertenties